Bestuur en samenspel

Gemeenten werken in honderden samenwerkingsverbanden, maar gemeenteraden hebben daar in de praktijk nauwelijks grip op, stelt promovendus Rob de Greef. Door deze ‘vierde bestuurslaag’ zonder directe democratische legitimatie kunnen ingrijpende besluiten worden genomen zonder dat inwoners via verkiezingen invloed hebben. De Greef pleit daarom voor rechtstreeks gekozen vertegenwoordiging wanneer zware bevoegdheden regionaal worden belegd, bijvoorbeeld via kleinere provincies of nieuwe gewesten. Lees meer over 'Volksvertegenwoordiging nodig bij regionale samenwerking'

Sinds Nederland in 2016 de Urban Agenda for the EU aanjoeg, zijn steden van de zijlijn naar de Brusselse tekentafel verhuisd. In dit groeiende speelveld van partnerschappen en stedennetwerken ontstaat een unieke vorm van ‘Europees polderen’ die leerzame praktijklessen oplevert en deuren opent naar meer invloed op Europese regelgeving en financiering. Terwijl de betekenis van deze samenwerking groeit, waarschuwen betrokkenen voor de schaduwzijde van het succes: een onstuitbare wildgroei aan samenwerkingen die drukt op de capaciteit van steden. Lees meer over De stille opmars van Europese stedennetwerken: tussen poldermacht en de valkuil van wildgroei

De uitdagingen in de leefomgeving zijn onverminderd groot, complex en urgent. Om ze aan te gaan is het nodig dat de overheid beter over grenzen heen leert werken, de lange termijn centraal stelt en richting geeft aan systeemverandering. Het PBL/VU-rapport Werken aan Transformatie laat zien wat ambtenaren kunnen doen. Het rapport biedt de ambtelijke top concrete aanknopingspunten om te kunnen sturen op structuur, - en cultuurveranderingen die het transformatiegericht werken binnen het Rijk kunnen versterken.  Lees meer over Het handelingsrepertoire bij het Rijk versterken voor opgaven in de leefomgeving

De Raad van State benadrukt dat politieke keuzes van nu grote gevolgen hebben voor toekomstige generaties, die daar zelf nog geen invloed op hebben. Door een focus op korte‑termijnbelangen en bestuurlijke beperkingen worden die toekomstige belangen vaak onvoldoende meegewogen. Daarom pleit de Raad voor meer langetermijndenken en institutionele waarborgen om intergenerationele rechtvaardigheid structureel onderdeel te maken van beleid en besluitvorming. Lees meer over Recht op de toekomst. Rechtvaardigheid over de grenzen van generaties heen

Coalitieonderhandelaars roepen nieuwe colleges op om ruimtelijke keuzes niet te beperken tot gemeentegrenzen, maar regionaal en gebiedseigen te organiseren. Lokale initiatieven laten zien dat sterke gemeenschappen veel ruimtelijke opgaven al zelf in beweging zetten, mits gemeenten minder vanuit procedures werken en meer faciliteren. Voor de lange termijn vraagt dit om sturen op brede welvaart, bodem en water, en om regionale samenwerking richting 2050. Lees meer over Coalitieonderhandelaars: neem regie op de ruimte, lokaal en regionaal

Coalitieonderhandelaars roepen nieuwe colleges op om ruimtelijke keuzes niet te laten bepalen door gemeentelijke grenzen, maar door regionale samenwerking en gebiedseigen oplossingen. Door grote opgaven zoals woningbouw, klimaat en landbouwtransitie vraagt de ruimte om langetermijnvisie, lokale initiatieven en het serieus betrekken van gemeenschappen. Gemeenten moeten daarom minder vanuit procedures werken en meer sturen op brede welvaart, bodem en water, en toekomstbestendige regionale afspraken richting 2050. Lees meer over Opinie Coalitie onderhandelaars: neem regie op de ruimte lokaal en regionaal

Eindhoven groeit zo snel – vooral door de uitbreiding van ASML – dat de ambtelijke organisatie de opgaven niet meer kan bijbenen. Er zijn grote kwalitatieve en kwantitatieve personeelstekorten die uitvoering, dienstverlening en strategische projecten direct raken. De directieraad waarschuwt dat alleen forse investeringen in extra capaciteit, expertise en passende huisvesting de groei van de stad kunnen dragen.  Lees meer over Eindhovense ambtenaren kunnen groei stad niet bijsloffen

Het nationale project Powerport Moerdijk vraagt zoveel ruimte voor energie‑ en industrie‑infrastructuur dat zelfs verplaatsing van het dorp Moerdijk in beeld komt. Door versnipperde besluitvorming en losse participatietrajecten ontstaat grote onzekerheid en frustratie bij inwoners en lokale bestuurders. De kwestie groeit uit tot een landelijke discussie over hoe nationale belangen zich verhouden tot leefbaarheid, rechtvaardigheid en zeggenschap in lokale gemeenschappen.  Lees meer over Powerport en Moerdijk: wanneer nationale regie een dorp raakt

Bestuurders moeten ruimtelijke keuzes maken terwijl informatie vaak onzeker of onvolledig is. Door risico’s scherp in beeld te brengen, projecten te faseren en bestuurlijke rust te bewaren, kunnen zij toch verantwoord handelen. Uiteindelijk draait het om regie nemen in onzekerheid: stappen zetten zonder volledige duidelijkheid, maar wel met duidelijke kaders en analyses. Lees meer over Bestuurlijk schaakbord

De woningnood vraagt om snelheid, maar botst regelmatig op maatschappelijke weerstand en juridische procedures. Bezwaarprocedures vertragen woningbouw soms met jaren en drijven de kosten voor bouwers en ontwikkelaars op. Hoe bewaak je de balans tussen bestuurlijke daadkracht en democratische participatie? De sleutel is wederkerigheid, betogen Niels Koeman, specialist Ruimtelijk Ordeningsrecht, en Hans Boutellier, hoogleraar Polarisatie en Veerkracht. Lees meer over Balans tussen bestuurlijke daadkracht en democratische participatie