Leefomgeving

Wethouders uit vier gemeenten vinden dat participatie onder de Omgevingswet in de praktijk slecht werkt, vooral omdat onduidelijk is wat er precies van inwoners en initiatiefnemers wordt verwacht. Zij ervaren dat participatie vaak een “wassen neus” is: initiatiefnemers hoeven slechts aan te tonen dát er geparticipeerd is, terwijl inwoners denken dat hun inbreng een vetorecht geeft. Gemeenten proberen zelf wel richting te geven aan goede participatie, maar missen wettelijke middelen om kwaliteit af te dwingen. Lees meer over Omgevingswet: wethouders kritisch over participatie

Veel gemeenten hebben hun ambities voor wonen, duurzaamheid en leefkwaliteit vastgelegd in omgevingsvisies en strategische kaders. De richting is helder, maar in de dagelijkse praktijk is het vaak lastig om tussen alle ontwikkelingen die op gemeenten afkomen scherp te houden welke opgaven nu voorrang vragen. Dit artikel verkent waar die spanning vandaan komt en laat zien hoe een ontwikkelagenda kan helpen om visie en uitvoering dichter bij elkaar te brengen. Lees meer over Over de ontbrekende schakel tussen visie, gebiedsontwikkeling en grondbeleid

De Rotterdamse aanpak in Lombardijen draait om langdurige, gelijkwaardige samenwerking tussen gemeente, corporatie en ontwikkelaar, waarbij de maatschappelijke opgave — niet het fysieke plan — steeds het vertrekpunt vormt. Partijen investeren bewust in vertrouwen, openheid en continuïteit, en werken vanaf het begin intensief samen met bewoners om het toekomstperspectief van de wijk te bepalen. Juist deze combinatie van bestuurlijke vastigheid, gezamenlijke verantwoordelijkheid en een sterk ingebedde bewonersrol maakt de gebiedsontwikkeling duurzaam en effectief.  Lees meer over Langdurige samenwerking in gebiedsontwikkeling: vertrouwen, vastigheid én oprechtheid

Veel inwoners van Nederlandse steden voelen zich nauwelijks betrokken bij het parkeerbeleid in hun buurt, terwijl parkeerproblemen voor velen dagelijkse realiteit zijn. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de ANWB. Gemeenten worden opgeroepen om bewoners veel actiever te betrekken bij het ontwikkelen van maatwerkoplossingen voor straten en wijken.  Lees meer over ANWB: Betrek bewoners beter bij parkeerplannen in de wijk

Rotterdam wil lawaaiige auto's en motoren gaan aanpakken. Ze beginnen een proef met geluidsflitspalen op vier locaties in de stad die het geluidsniveau in decibellen van een voertuig kunnen meten en flitsen als het te hard is. De techniek die daarvoor wordt gebruikt, is nieuw. Daarom werkt de gemeente bij de beoordeling van de betrouwbaarheid van de camera's samen met het Openbaar Ministerie. Lees meer over Rotterdam test flitspalen voor lawaai: 'Echt iets doen tegen verkeersaso's'

De provincie Zuid‑Holland heeft nieuw Omgevingsbeleid vastgesteld om de schaarse ruimte beter te verdelen en het groene tussengebied sterker te beschermen. Grootschalige uitbreidingen buiten bestaand bebouwd gebied worden beperkt, terwijl er wel ruimte blijft voor kleinschalige groei en een bredere focus op leefkwaliteit. Ook zijn zoekgebieden voor windenergie aangepast na honderden zienswijzen, en ligt het voorstel nu ter besluitvorming bij Provinciale Staten.  Lees meer over Provincie Zuid‑Holland maakt scherpe keuzes in nieuw omgevingsbeleid

In zijn oratie pleit Dr. Sierdjan Koster voor een grotere rol van regionale verhalen en toekomstbeelden in het economisch ontwikkelingsbeleid. Koster betoogt dat regionale ontwikkeling te veel wordt gestuurd door technocratische projectlogica, waardoor langetermijnvisie ontbreekt. Hij pleit voor sterke regionale toekomstverhalen, vooral voor gebieden buiten de economische kern zoals Noord‑Nederland. Zo’n gezamenlijk verhaal is volgens hem essentieel om investeringen te richten en regionale samenwerking te versterken.  Lees meer over Voorbij de Rekensom: Verhalen voor Regionale Ontwikkeling

De luchtkwaliteit in Limburg is de afgelopen decennia duidelijk verbeterd. Metingen laten zien dat de concentraties van onder meer stikstofdioxide en fijnstof al jaren dalen. Limburg voldoet daarmee aan de huidige Europese normen voor luchtkwaliteit. Tegelijk laten nieuwe, strengere gezondheidsrichtlijnen zien dat verdere verbetering nodig blijft. Lees meer over Luchtkwaliteit Limburg verbetert

Ondernemersorganisaties VNO‑NCW en MKB‑Nederland vinden dat sterkere publiek‑private samenwerking nodig is om stads‑ en dorpscentra leefbaar en vitaal te houden. In een 11‑puntenplan vragen zij gemeenten onder meer om een integrale binnenstadsagenda, een gebiedsgerichte aanpak van leegstand en aandacht voor bereikbaarheid en logistiek. Ook pleiten zij ervoor om lokale lasten en regeldruk voor ondernemers te beperken, zodat het ondernemingsklimaat en de kwaliteit van centra kunnen verbeteren.  Lees meer over ‘Samen werken aan leefbare, vitale stads- en dorpscentra’

De Ontwerp‑Nota Ruimte biedt een goede basis, maar volgens het PBL moet het Rijk duidelijkere keuzes en strakkere ruimtelijke kaders formuleren om alle grote opgaven te kunnen realiseren. De nota mist nog samenhang tussen thema’s, is te vrijblijvend over urgente kwesties zoals waterkwaliteit en natuurherstel, en gaat te weinig kritisch om met ruimteclaims. Het PBL adviseert om de nota concreter, consistenter en adaptiever te maken, met scherpere prioriteiten, duidelijkere leidende principes en een sterker uitgewerkt uitvoeringsplan richting 2050. Lees meer over Gevraagd: scherpere Nota Ruimte

Een leefomgeving met veel groen is goed voor de gezondheid. Dat blijkt uit veel wetenschappelijk onderzoek. Maar de directe relatie tussen gezondheidsvoordelen en stedelijk groen is volgens het RIVM lastig in cijfers te vangen. Alleen voor sterfte is een kwantitatieve relatie aantoonbaar, blijkt uit een nieuw rapport. Het instituut pleit voor standaardisatie van definities en meetmethoden, zodat gezondheidsbaten beter kunnen worden meegewogen in ruimtelijke keuzes.  Lees meer over Mensen leven langer in groenere omgevingen

Limburg schetst vier mogelijke toekomstscenario’s voor 2050 om beter te begrijpen welke ruimtelijke keuzes nodig zijn voor wonen, economie, natuur en energie. De scenario’s laten zien hoe verschillende richtingen — van sterke gemeenschappen tot internationale groei of technologische ontwikkeling — elk andere gevolgen hebben voor ruimtegebruik en leefkwaliteit. Ze dienen niet om één koers te kiezen, maar om het gesprek te voeden en samen met inwoners en buurlanden te bepalen welke richting Limburg op wil. Lees meer over Limburg schetst toekomst in vier richtingen

De provincie Groningen legt de Omgevingsvisie 'Dit wordt Groningen' ter vaststelling voor aan Provinciale Staten, met keuzes voor de fysieke leefomgeving richting 2050. De visie is opgesteld in samenwerking met overheden en maatschappelijke organisaties en verwerkt 73 ingediende zienswijzen. Na vaststelling vormt de Omgevingsvisie het integrale beleidskader voor ruimtelijke kwaliteit, regelgeving en toekomstige gebiedsprogramma’s. Lees meer over Groningen legt Omgevingsvisie voor aan Provinciale Staten

Het kabinet kiest voor een ingrijpende herindeling van de Noordzee om ruimte te maken voor een forse uitbreiding van windenergie, oplopend tot zo’n 40 GW na 2031. Tegelijk wordt ingezet op integraal ruimtegebruik, waarbij windparken, natuurherstel, scheepvaart en visserij elkaar moeten zien te verdragen binnen een steeds voller wordende zee. De gevolgen zijn groot: vissers vrezen verlies van visgronden, terwijl de energiesector duidelijkheid krijgt en natuurorganisaties waarschuwen voor de ecologische grenzen van deze ‘groene energiecentrale’.  Lees meer over Nieuwe koers op de Noordzee

De gebiedsplannen in Zuid‑Holland laten zien dat partners intensief hebben samengewerkt en dat de uitvoering van opgaven in het landelijk gebied in gang is gezet. De plannen verschillen per gebied en leveren in totaal 182 projectvoorstellen op, waarvoor aanvullende kaders en financiering nodig zijn. De provincie wil de plannen verder uitwerken en dit jaar al middelen beschikbaar stellen om projecten te starten. Lees meer over Gebiedsplannen Zuid-Holland bieden stevig fundament voor vitaal landelijk gebied

De evaluatiecommissie concludeert dat de Omgevingswet haar doelen nog steeds niet haalt, met trage vergunningverlening en een slecht functionerend DSO als grootste knelpunten. De integrale aanpak van de leefomgeving komt nauwelijks van de grond en participatie blijft beperkt en weinig effectief. Gemeenten worstelen bovendien met het complexe omgevingsplan, waardoor de deadline van 2032 mogelijk niet haalbaar is.  Lees meer over Evaluatiecommissie blijft kritisch op Omgevingswet

De Provincie Limburg heeft de geactualiseerde Provinciale Omgevingsvisie 2026 vastgesteld, waarin ambities en kaders voor een toekomstbestendige leefomgeving zijn uitgewerkt. De visie is aangescherpt na 1450 zienswijzen en extra gesprekken, met aanpassingen op o.a. zonering, Natura 2000‑overgangsgebieden, energie en maatwerk voor woningbouw. De bijbehorende wijzigingsverordening ligt vanaf 2 april ter inzage, waarna Provinciale Staten op 8 mei besluiten over de definitieve vaststelling. Lees meer over POVI 2026: Samen werken aan een toekomstbestendige Limburgse leefomgeving

Gemeenten richten hun dementiebeleid vooral op het sociale domein, terwijl ook woningen en openbare ruimte moeten worden aangepast. Data‑analyses laten zien waar dementie en lage sociale cohesie samenkomen, wat gerichte gebiedsaanpakken mogelijk maakt. Voorbeelden uit steden tonen dat fysieke maatregelen werken, maar structurele verankering in beleid is nodig voor blijvende impact.  Lees meer over Dementievriendelijke wijken vragen om sociaal én fysiek beleid

Het Rijk werkt aan een set kaders voor gemeenten om natuurherstel binnen bewoond gebied beter mee te nemen in beleid, ontwerp en beheer. Het gaat om de omgevingscondities die nodig zijn om algemene planten- en diersoorten terug te laten keren of te behouden. Met Basiskwaliteit Natuur (BKN) krijgt deze benadering ook betekenis voor ontwikkelaars en beheerders.   Lees meer over Gemeenten krijgen kaders voor binnenstedelijk natuurherstel

Het Nederlandse watersysteem loopt tegen zijn grenzen aan. Het klimaat wordt natter, warmer en droger. Tegelijkertijd neemt de watervraag toe. Opgaven zoals waterveiligheid, watervoorziening en waterkwaliteit vragen ruimte in ons land, net zoals wonen, economie en energie. De provincies hebben een belangrijke rol in het wegen van waterbelangen en andere belangen in de ruimtelijke ordening. Als gebiedsregisseur zijn zij verantwoordelijk voor een integrale visie op gebieden en het maken van keuzes wanneer ruimtelijke belangen botsen. De Randstedelijke Rekenkamer onderzocht hoe de provincies Flevoland, Noord-Holland, Utrecht en Zuid-Holland waterbelangen wegen in de ruimtelijke ordening. Lees meer over Rapport Water gewogen