Leefomgeving

De provincie Noord‑Brabant werkt sinds 2018 structureel samen met twaalf steden om complexe stedelijke gebiedstransformaties vlot te trekken, waarbij zij niet alleen meedenkt maar ook ambtelijke capaciteit, procesgeld en risicodragende financiering inzet. Deze aanpak geeft marktpartijen vertrouwen en maakt projecten mogelijk, maar de schaal en kosten van grote opgaven – zoals ’t Zoet in Breda – drukken steeds zwaarder op de provinciale middelen. Door verbreding naar wonen, groen/blauw, energie en werk vraagt de provincie om meer investeringsruimte en wil zij het programma na 2027 voortzetten en versterken. Lees meer over Zo helpt provincie Noord-Brabant steden met gebiedsontwikkeling

Noord-Holland positioneert Den Helder nadrukkelijk als knooppunt waar defensie, offshore‑energie en maritieme economie samenkomen, met duidelijke provinciale regie op water, bodem, energieclusters en strategische autonomie. De gemeente onderschrijft deze koers en ziet dat de visie richting geeft aan haven-, luchthaven- en bedrijventerreinontwikkeling, mits natuur en Waddenzee‑bescherming worden geborgd. Extra ruimteclaims voor energie-infrastructuur en groeiende bereikbaarheidsdruk vragen om verdere afstemming binnen het Maritiem Cluster Den Helder. Lees meer over Noord-Holland zet Den Helder op kaart als knooppunt voor nationale opgaven

Het Rijk moet stationsgebieden niet langer zien als losse ov-projecten, maar als strategische plekken om onze steden en dorpen toekomstbestendig te maken. Rond stations komen woningbouw, economie, bereikbaarheid, duurzaamheid en kansengelijkheid samen. Juist daar is het bundelen van publieke investeringen nodig. Dat zegt de nieuwe Spoorbouwmeester Daan Zandbelt in een interview met Stadszaken. Lees meer over Spoorbouwmeester: ‘Benut kansen voor verstedelijking stationsgebieden beter’

De vernieuwde Reiswijzer Gebiedsontwikkeling 2026 is gelanceerd en overhandigd aan de VRO‑minister om publiek‑private samenwerking bij gebiedsontwikkeling te versterken. De gids biedt heldere kaders, een nieuw afwegingskader en meer aandacht voor corporaties, zodat partijen sneller tot haalbare afspraken en integrale keuzes komen. Met deze flexibele routebeschrijving wil Aedes c.s. complexe gebiedsontwikkelingen versnellen in een tijd van grote ruimtelijke opgaven.  Lees meer over Reiswijzer Gebiedsontwikkeling 2026 overhandigd aan minister Boekholt-O'Sullivan

Initiatieven van boeren en bewoners vergroten de uitvoeringskracht van provincies om te komen tot een toekomstbestendige inrichting van het landelijk gebied. Dat is althans de theorie. Wageningen University & Research (WUR) hield initiatieven in Groningen-West en de Bommelerwaard tegen het licht. Conclusie: er valt over rollen, verantwoordelijkheden en verwachtingen nog veel te leren – zowel bij provincies als de initiatiefnemers.  Lees meer over Uitvoeringskracht in landelijk gebied gebaat bij ‘metaregie’ van de provincie

Minister Karremans benadrukt dat slootdemping altijd lokaal beoordeeld moet worden, omdat sloten cruciale functies hebben voor waterafvoer, waterkwaliteit en ecologie. Voor het dempen is doorgaans toestemming van waterschap of gemeente nodig, waarbij behoud van oppervlaktewater en een evenwichtige functietoedeling centraal staan. De overheid monitort sloten via landelijke registraties en handhaaft op illegale dempingen, terwijl de minister inzet op regionale samenwerking rond waterkwaliteit, biodiversiteit en handhaving. Lees meer over Sloten verdwijnen: minister wijst op regels en lokale aanpak

De provincie Zuid‑Holland laat op twintig oude stortplaatsen onderzoeken of zich daar niet eerder gemeten nieuwe en zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) via het grondwater verspreiden. Aanleiding is een vondst in 2023, waaruit bleek dat oudere controles slechts een beperkt stoffenpakket omvatten en mogelijk risico’s over het hoofd zien. De omgevingsdiensten voeren het onderzoek uit met ATKB en Afvalzorg, met eerste resultaten begin 2027 door de complexiteit van de analyses. Lees meer over Provincie start onderzoek naar schadelijke stoffen op voormalige stortplaatsen

De provincie Limburg kreeg ruim 1400 reacties op de nieuwe omgevingsvisie, waarin ruimte moet worden verdeeld tussen landbouw, natuur, woningbouw, energie en waterveiligheid. Omdat Limburg te klein is voor alle wensen, kiest de provincie voor bescherming van landbouw, strengere overgangszones en meer ruimte voor water na de overstromingen van 2021. Gemeenten mogen nog uitbreiden, maar alleen met goede ruimtelijke onderbouwing, waarna de visie later dit jaar wordt omgezet in een bindende omgevingsverordening. Lees meer over Limburg veel te klein voor alle ruimtelijke plannen van de provincie

In Vlaardingen is onderzocht hoe de stad zich de komende 25 jaar kan wapenen tegen steeds warmere zomers. Vergroening helpt alleen als bomen en parken structureel worden onderhouden, omdat het koelende effect snel verdwijnt bij lage herplantingsgraad of uitgesteld beheer. Onderzoekers adviseren om groen dezelfde status te geven als stedelijke infrastructuur, met langjarige financiering en integratie in gebiedsontwikkeling.   Lees meer over Alleen bomen planten is niet genoeg: Vlaardingen test hitteplannen tot 2050

Met het Inwonersbudget van Nij Begun stelt het kabinet geld beschikbaar voor initiatieven van inwoners in Groningen en Noord-Drenthe. Bewoners kunnen tot €10.000 aanvragen voor activiteiten die de leefbaarheid en sociale verbinding in hun buurt versterken, zoals groenprojecten, evenementen of ontmoetingen. De regeling is onderdeel van een bredere aanpak om de regio te herstellen en de leefkwaliteit te verbeteren na de gevolgen van gaswinning. Lees meer over Budget vanuit Nij Begun voor activiteiten van inwoners in Groningen en Noord-Drenthe

Gemeenten willen meer invloed uitoefenen op de realisatie van (betaalbare) woningbouw, bedrijvigheid en maatschappelijke voorzieningen. Dit kan door actief grondbeleid te voeren. In dit artikel delen we praktijkvoorbeelden uit Dordrecht, Waalwijk en Arnhem. Zij zetten verschillende grondbeleidsinstrumenten in om te sturen op ruimtelijke ontwikkelingen. Je krijgt zes tips van deze gemeenten die je zelf kunt toepassen in de praktijk. Lees meer over Van minnelijke verwerving tot onteigenen: actief grondbeleid in de praktijk (deel 2)

Er zijn in Nederland bijna 4000 locaties waar mogelijk PFAS-vervuiling in de bodem zit, blijkt uit een eerste landelijke inventarisatie door provincies en grote gemeenten . Bij ruim 2300 plekken is al bekend dat er daadwerkelijk sprake kan zijn van vervuiling; de rest betreft een voorlopige inschatting. Overheden staan nog aan het begin van dit onderzoek, waardoor het aantal vermoedelijk verder zal oplopen.   Lees meer over Kleine 4000 locaties in beeld met mogelijk PFAS-vervuiling

Voormalige zorgterreinen bieden kansen om woningbouw te combineren met zorg en zo nieuwe, inclusieve woonwijken te creëren. Onderzoeken tonen dat wonen en zorg goed kunnen worden verweven, waardoor bewoners langer zelfstandig blijven en gemeenschappen sterker worden. De uitdaging ligt in het vinden van de juiste balans tussen woningbouw, zorgvoorzieningen en sociale samenhang. Lees meer over Van zorgterrein naar woonwijk: Hoe omgekeerde integratie nieuwe kansen biedt voor wonen én samenleven

Provinciale Staten van Overijssel hebben ingestemd met de . Daarin staat wat er de komende 10 jaar moet gebeuren bij de inrichting van Overijssel, met een doorkijkje naar 2050. In de Omgevingsvisie is onder meer opgeschreven waar nieuwe huizen kunnen komen, hoe we omgaan met de natuur, water en energie. Waar plek is voor wegen, fietspaden en ov-verbindingen en waar ruimte is voor landbouw en bedrijven.  Lees meer over Zo maakt Overijssel ruimte voor wonen, werken en leven: nieuwe Omgevingsvisie aangenomen

Arnhem gebruikt netwerkkaarten om te bepalen welke looproutes het belangrijkst zijn en waar de voetganger prioriteit moet krijgen. Zo kan de gemeente onderbouwen welke stoepen, oversteken en ontbrekende verbindingen als eerste worden aangepakt. ‘Hoe belangrijk die auto ergens ook is, het verschilt straks per gebied welke modaliteit het aflegt.’ Lees meer over Voetganger op één? Start met netwerkkaarten.

De Commissie voor de milieueffectrapportage oordeelt dat het milieueffectrapport over Schiphol grote tekortkomingen bevat en onvoldoende inzicht geeft in de gevolgen voor omwonenden. Door te vergelijken met een niet‑legaal maximum van 500.000 vluchten lijken de effecten kleiner dan ze in werkelijkheid zijn, terwijl een besluit voor 478.000 vluchten volgens de commissie wél duidelijke milieugevolgen heeft. Zij adviseert daarom een geheel nieuwe MER op te stellen en ook opties als een (gedeeltelijke) nachtsluiting mee te nemen.  Lees meer over Zware kritiek op milieuonderzoek Schiphol: zegt niets over gezondheid omwonenden

AI‑onderzoeker Francisco Garrido‑Valenzuela laat zien hoe kunstmatige intelligentie ontwerpers kan helpen om steden te maken die beter aansluiten bij de werkelijke ervaringen van bewoners. Door grote hoeveelheden belevingsdata te analyseren, kan AI patronen herkennen die ontwerpkeuzes onderbouwen en prettige plekken voorspelbaarder maken. Zo wordt AI geen vervanging van ontwerpers, maar een leidraad om stedelijke omgevingen mensgerichter te maken.  Lees meer over AI als leidraad bij het ontwerpen van aangename steden

De RCE‑handreiking laat zien hoe dorpen zorgvuldig kunnen verdichten door nieuwe woningen in te passen in de bestaande erfgoedstructuur en dorpse identiteit. Aan de hand van tien voorbeeldprojecten wordt duidelijk welke ontwerpprincipes helpen om kwaliteit, schaal en karakter te behouden. De publicatie biedt gemeenten en ontwerpers concrete richtlijnen om verdichting mogelijk te maken zonder verlies van ruimtelijke en cultuurhistorische waarden.  Lees meer over Dorpen ‘erfgoedinclusief’ verdichten, deze RCE-handreiking helpt daarbij

Het Economisch Bureau Amsterdam deed in opdacht van Natuur&Milieu onderzoek naar de Autoluwe Stad. Onderzoeker Nienke Onnen mag zich als programmaleider voor Natuur&Milieu bezighouden met alle vormen van binnenlandse mobiliteit en zich buigen over de vraag hoe die vormen kunnen bijdragen aan het realiseren van een klimaatneutrale samenleving en aan herstel van de biodiversiteit. “De autoluwe stad past goed bij die doelen, maar zorgvuldigheid is wel noodzakelijk.” Lees meer over Hoe verdelen we de ruimte?

Is er in Nederland een plek te vinden – en dan niet in het IJmeer of in de duinen – waar veel woningen kunnen worden gebouwd, in combinatie met al bestaande werkgelegenheid, infra en voorzieningen? En daarbij rekening houdend met klimaatadapatie, waterbebeheer en luchtvaartverkeer? Een groep experts denkt van wel: 70.000 woningen kunnen erbij in de Haarlemmermeerpolder. Lees meer over Polderstad: de klimaatbestendige stad voor de toekomst