Leefomgeving

Gebruik van PFAS-pesticiden leidt tot zorgen over grondwater en bodem

Terwijl de totale afzet van gewasbeschermingsmiddelen afneemt, blijkt het gebruik van PFAS-pesticiden in de Nederlandse landbouw de afgelopen jaren juist toe te nemen. Ook enkele hulpstoffen zijn een PFAS-verbinding. Afbraakproducten van de PFAS-pesticiden zijn voor een aanzienlijk deel zelf ook nog een PFAS-verbinding. Op verzoek van zeven provincies en Vewin (Vereniging van waterbedrijven in Nederland) heeft CLM onderzoek uitgevoerd naar het gebruik van PFAS-pesticiden in verschillende teelten en provincies en naar de risico’s voor grondwater en bodem. Beperkt beschikbare data en literatuur bevestigen de zorgen dat ongewenste verspreiding van PFAS-pesticiden naar grondwater en bodem plaatsvindt. Lees meer

45 gemeenten met wijkscans bewegen en ontmoeten aan de slag

Bewegen en ontmoeten hebben een positief effect op de gezondheid, de ervaren kwaliteit van leven en de mate van eenzaamheid. Daarom stelde ZonMw geld beschikbaar voor gemeenten om een wijkscan uit te voeren. Met het maken van een scan van de wijk kunnen gemeenten samen met bewoners kijken hoe op punten als toegankelijkheid, bereikbaarheid, (verkeers)veiligheid eventuele verbeteringen mogelijk zijn. De uitkomsten helpen bij het opstellen van plannen voor een woonzorgvisie, omgevingsvisie, meer en veilig bewegen voor ouderen. 45 gemeenten gaan hiermee aan de slag. Lees meer

Gemeente wil dorp Moerdijk opheffen: 'Vragen enorm offer'

Het Brabantse dorp Moerdijk moet verdwijnen om plaats te maken voor de uitbreiding van het nabijgelegen haven- en industriegebied. Dat heeft het college van burgemeester en wethouders vanavond medegedeeld op een publieke informatiebijeenkomst. De gemeente ziet het opheffen van het dorp met 1100 inwoners als enige optie. In het haven- en industriegebied willen het Rijk, gemeenten en de provincie Brabant nieuwe energie-infrastructuur aanleggen voor de energietransitie en om woningen en bedrijven in de toekomst van stroom te kunnen blijven voorzien. Het gaat bijvoorbeeld om hoogspanningsstations, transformatorstations, kabels en leidingen. Lees meer

Fryslân eerste provincie met plan voor natuurbrandbeheersing

Friesland is de eerste provincie in Nederland met een speciaal plan om natuurbranden te voorkomen en te bestrijden. De provincie maakte het plan samen met Veiligheidsregio Fryslân, gemeenten en natuurbeheerders. Lees meer

Hier voelen vrouwen zich het minst veilig in Den Haag

Vrouwen in Den Haag voelen zich op verschillende plekken in de stad onveilig, blijkt uit onderzoek van Pointer en reacties verzameld door Den Haag FM. Vooral de tunnel bij Station Hollands Spoor wordt vaak genoemd, evenals de Scheveningse bosjes, het Zuiderpark en de omgeving van Den Haag Centraal. Slechte verlichting, verlaten plekken en intimiderend gedrag dragen bij aan het gevoel van onveiligheid. De top 10 meest genoemde locaties varieert van stationsgebieden tot parken en woonwijken. Lees meer

Zeven jaar Gezonde Buurten: succes zit in bestaande, lokale netwerken

Inwoners van een buurt of wijk gezonder en betrokkener bij hun leefomgeving krijgen, slaagt het best als een initiatief voortbouwt op bestaande betrokkenheid en lokale netwerken. Dat bleek uit praktijkvoorbeelden tijdens het symposium Gezonde Buurten in Apeldoorn, naar het gelijknamige project dat nu zeven jaar bestaat. Lees meer

Buurtaanpak helpt om elektriciteitsnet uit te breiden

Doordat het elektriciteitsnet steeds voller raakt, moet de komende jaren één op de 3 straten open om het net te verzwaren. Om deze grote operatie snel en slim uit te voeren, komt het Landelijk Actieprogramma Netcongestie (LAN) met een handreiking. Die helpt gemeenten en netbeheerders bij de start van de ‘Buurtaanpak’: een nieuwe manier van samenwerken om het elektriciteitsnet uit te breiden en te versterken. Lees meer

DSO kan voorontwerp toch niet laten zien

Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) blijkt technisch niet in staat om conceptversies van ruimtelijke plannen te tonen, ondanks eerdere ambities. Lees meer

Provincies: behoud 500 miljoen voor agrarisch natuurbeheer

De provincies willen dat een nieuw kabinet doorgaat met het beleid van de demissionaire regering ten aanzien van agrarisch natuurbeheer. Dat blijkt uit het laatste deel van een drieluik ‘bouwsteendocumenten’ dat koepelorganisatie IPO aan het rijk voorlegt. Dit laatste document kwam tot stand in conclaaf met de landelijke vereniging BoerenNatuur, waarachter 40 boerencollectieven schuilgaan die in ruil voor subsidies heggen en boomsingels aanplanten, kruidenrijk grasland creëren, sloten op ecologische wijze schoonmaken en poelen aanleggen. Lees meer

Bekendmaking vaststelling Uitvoeringsprogramma Luchtkwaliteit gemeente Utrecht

Utrecht heeft op 28 oktober 2025 het uitvoeringsprogramma ‘Gezonde lucht voor iedereen 2025–2030’ vastgesteld. Het programma bevat maatregelen voor betere luchtkwaliteit in de hele stad, zoals emissieloos vervoer en bouwen. Inwoners en ondernemers hebben meegedacht via enquêtes en straatgesprekken. Eén maatregel krijgt extra aandacht: het onderzoek naar uitzonderingen voor bedrijventerreinen binnen de nul-emissiezone vanaf 2030. Lees meer

Bouwmaterialenakkoord: Nederlandse bouwmaterialenindustrie en het Rijk zetten samen de stap naar een toekomstbestendige en efficiënte bouwsector

De Nederlandse bouwmaterialenindustrie en het Rijk hebben 5 november het Bouwmaterialenakkoord ondertekend. In dit akkoord staan afspraken die de bouwsector helpen om de beschikbaarheid van grondstoffen te vergroten en milieuschadekosten in de materiaalketens zo veel mogelijk te beperken. Dit draagt bij aan een gezonde leefomgeving en verkleint de afhankelijkheid van niet-Europese landen. Het akkoord is ondertekend door 13 zogeheten materiaalketens in de bouwmaterialenindustrie, diverse brancheverenigingen en de ministeries van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO), Klimaat en Groene Groei (KGG) en Infrastructuur en Waterstaat (IenW). Lees meer

'Er moet een speciaal handhavingsteam komen tegen overlast fatbikes'

De ChristenUnie wil fatbikes in delen van de stad helemaal verbieden om de overlast terug te dringen. Hart voor Den Haag ziet dat juist anders: volgens de partij moet er niet worden verboden, maar gehandhaafd. Zij pleiten voor een speciaal handhavingsteam dat zich richt op fatbike-overlast en de verkeersveiligheid rond scholen, winkelcentra en parken. Lees meer

Door de bomen: gebiedsontwikkeling in het buitengebied

De opgave voor natuurontwikkeling in Nederland is groot, maar door de beperkte ruimte en financiële middelen maar lastig te realiseren. Daarom hebben Heijmans en Staatsbosbeheer de krachten gebundeld in een nieuw concept voor gebiedsontwikkeling in het buitengebied: Door de Bomen. Lees meer

Participatie onder de Omgevingswet: worstelingen in de praktijk

De Omgevingswet zet sterk in op participatie, maar in de praktijk betekent deze combinatie nog een zoektocht met veel worstelingen. Tijdens de vijfde Thematafel Omgevingswet en Transformatiegebieden van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling (SKG) gingen onderzoekers, juristen en praktijkexperts in gesprek over wat participatie in de praktijk van gebiedsontwikkeling nu werkelijk betekent. Lees meer

Vijf lessen om door te pakken op de bekostiging van infrastructuur

De realisatie van het grote woningbouwprogramma is kansloos zonder bijpassende investeringen voor infrastructuur – in de brede zin des woords. Voor energie, klimaat en mobiliteit zijn volop maatregelen nodig, zo bleek tijdens een recente brainstorm van Holland Metropole. Tom Daamen en Jelle Smit brengen verslag uit. Lees meer

10 aanbevelingen voor veerkrachtige wijken, van klimaat tot en met vitale gemeenschappen

Een onderzoeksteam van de TU Delft presenteerde aan het einde van het vierdaagse festival ‘Resilient Neighourhoods’ een white paper over hoe we aan veerkrachtige wijken kunnen werken. De scope van de veerkracht is breed: van klimaatadaptatie via het wonen en de leefomgeving tot en met burgerparticipatie. Lees meer

Nieuwe handreiking voor geurbeleid industrie beschikbaar

Een nieuwe handreiking over geur door de industrie helpt gemeenten, provincies en omgevingsdiensten keuzes te maken over geur in het omgevingsplan en bij het opstellen van beleid en beleidsregels. De Handreiking geur industrie gaat over hoe u op basis van de Omgevingswet kunt omgaan met de geur van industriële activiteiten bij het vaststellen van regels van het omgevingsplan, het geurbeleid en het aanvaardbaar geurhinderniveau. Lees meer

‘Digital Twin as a Service’ bespaart gemeenten tijd, geld en menskracht

Gemeenten als Dronten, Almere en Deventer besparen tijd en capaciteit dankzij Digital Twin as a Service (DTaaS). Door gebruik te maken van herbruikbare digitale modules – zoals die voor groenbeleid en hittestress – hoeven ze deze niet zelf te ontwikkelen. Via een ‘Appstore-achtig’ platform kunnen steden elkaars tools inzetten, wat samenwerking en schaalbaarheid bevordert. Het ministerie van VRO en Geonovum werken aan landelijke en Europese opschaling. Lees meer

Kinderen maken film over Den Haag in 2050

De Haagse Raad van Kinderen van stichting Leergeld maakte een film over de toekomst van de stad. Het is een korte en begrijpelijke versie van de Omgevingsvisie 2050. Op vrijdag 31 oktober was de première in het Filmhuis in Den Haag. Lees meer

Ruimte voor slimme parkeeroplossingen in gebiedsontwikkeling

Vroeg of laat draait elke gebiedsontwikkeling uit op een discussie over parkeernormen. Zeker bij binnenstedelijke ontwikkeling vormen de parkeernormen een van de meest bepalende factoren, zowel voor de mogelijkheden voor verdichting als voor de grond- en vastgoedexploitatie. Wilco Bos en Thijs Sommers verkennen de belangrijkste achterliggende oorzaken en oplossingsrichtingen. Lees meer