Leefomgeving

De Randstedelijke Rekenkamer concludeert dat provincies hun rol als gebiedsregisseur voor waterbelangen redelijk goed vervullen, maar dat de urgentie van de wateropgaven vraagt om duidelijkere keuzes en steviger sturing. Hoewel provincies partijen goed bij elkaar brengen, blijven lastige afwegingen rond drinkwater, waterveiligheid, natuur en woningbouw vaak liggen, waardoor strategische keuzes vooruit worden geschoven. Het PBL adviseert provincies om waterbelangen eerder, explicieter en technisch neutraal in beeld te brengen, zodat politieke besluitvorming tijdig en onderbouwd kan plaatsvinden.  Lees meer over ‘De polder werkt, maar dat is nog niet genoeg’

De Rli waarschuwt dat Nederland zonder direct ingrijpen niet verzekerd blijft van voldoende, schoon en betaalbaar drinkwater, door klimaatverandering, vervuiling en groeiende vraag. Een gezond zoetwatersysteem vraagt om gezamenlijke actie van rijk, provincies, gemeenten en drinkwaterbedrijven, vastgelegd in een nationale drinkwaterstrategie met duidelijke ruimteclaims en financiële betrokkenheid van het Rijk. Daarnaast adviseert de Rli om tarieven eerlijk te verhogen en volledig naar gebruik te laten betalen, zodat investeringen en waterbesparing haalbaar blijven.  Lees meer over Rli publiceert advies: Zonder ingrijpen nu hebben we straks niet genoeg drinkwater

Gemeenten bezitten 43 procent van de grond in de bebouwde kom, vooral door wegen, groen en andere openbare ruimte, gevolgd door particulieren met 36 procent. Dat blijkt uit onderzoek van het Kadaster naar het eigendom van de Nederlandse grond. Bedrijventerreinen zijn voor meer dan de helft in handen van bedrijven, terwijl infrastructuur vrijwel volledig eigendom is van overheden en waterschappen. Het Kadaster laat zien dat eigendom sterk verschilt per categorie en provincie, maar dat overheid en particulieren overal de dominante groepen blijven. Lees meer over Van wie is Nederland?

De plannen van de Tweede Kamer om te onderzoeken of nieuw land kan worden gewonnen in het Markermeer, stuiten op kritiek van Natuurmonumenten. De organisatie ziet niets in een nieuwe stad in het beschermde natuurgebied. Het Markermeer heeft een status als Natura 2000-gebied en is belangrijk voor vogels, vissen en planten. Ook heeft het meer een functie als zoetwaterbuffer voor Nederland. Lees meer over Natuurmonumenten kritisch op plan voor stad in Markermeer: 'Natuur heeft al weinig ruimte'

Minister Van Essen van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur heeft de officiële status verleend aan Nationaal Park Hollandse Duinen op basis van de aanvraag die provincie Zuid-Holland namens de ruim 60 partners bij het ministerie heeft ingediend. Hollandse Duinen is het eerste volledig in Zuid-Holland gelegen nationaal park en omvat de brede kuststrook van Hoek van Holland tot Hillegom. Het gebied is een duin- en strandwallenlandschap met een enorme biodiversiteit. Er zijn meer dan 7000 verschillende soorten planten en dieren te vinden.  Lees meer over Officiële status Nationaal Park voor Hollandse Duinen

Nederland in 2050 hangt volgens het ministerie sterk af van keuzes die nu worden gemaakt over wonen, natuur en infrastructuur. Jongeren dachten hierover mee tijdens het evenement Ruimte voor Jong Nederland, waar 150 studenten en young professionals ruimtelijke dilemma’s bespraken en 1.500 jongeren online hun perspectief deelden. Het evenement bouwt voort op eerdere sessies waarin jongeren hun ideeën voor de toekomstige inrichting van Nederland formuleerden.  Lees meer over Jongeren over Nederland in 2050

Water en bodem bepalen steeds vaker niet alleen de structuur van nieuwe wijken, maar ook de maat en vorm van afzonderlijke bouwblokken. In Almere Pampus en op Strandeiland leidt dit tot blokken die zich aanpassen aan landschap, mobiliteit, klimaat en gebruikskwaliteit. Ontwerpers werken daardoor met flexibelere bloktypen waarin variatie, groen en collectieve ruimtes centraal staan. Lees meer over Water en bodem sturen ook ‘het ideale bouwblok’

De provincie Noord‑Holland weigert Waterland ontheffing voor het plan Ilpenstein, waardoor de bouw van honderd woningen, voorzieningen en een hotel in het buitengebied bij Ilpendam niet doorgaat. Volgens de provincie sluit het plan niet aan op bestaande bebouwing en is de noodzaak voor leefbaarheid en woningvoorraad onvoldoende onderbouwd. Ook de ontsluiting van het gebied en benodigde vergunningen wegen mee, waardoor het voorstel in zowel de Statencommissie als Provinciale Staten onvoldoende steun kreeg. Lees meer over Een nieuw dorp in het buitengebied mag niet van Noord-Holland

De provincie Noord-Holland werkt aan een nieuwe omgevingsvisie die richting geeft aan de ontwikkeling van de provincie tot 2050. In deze visie staat hoe Noord-Holland wil omgaan met grote opgaven als woningbouw, klimaatverandering, natuurherstel en de energietransitie. De provincie wil de Wieringermeer ontwikkelen tot een gebied waar landbouw, energie en economie samenkomen, terwijl tegelijkertijd geïnvesteerd wordt in waterveiligheid, landschap en leefbaarheid.  Lees meer over Landbouw, energie en water komen samen in de Wieringermeer

Gemeenten kampen met een ernstig tekort aan omgevingsprofessionals, waardoor uitvoering van de Omgevingswet stokt en vergunningverlening vertraagt. Vooral kleinere gemeenten kunnen nauwelijks toepasbare regels opstellen en hebben te weinig juridisch, technisch en participatie‑personeel om nieuwe wettelijke taken uit te voeren. Door vergrijzing, hoge werkdruk en beperkte instroom blijft het capaciteitsprobleem structureel, terwijl digitalisering en het DSO juist méér expertise vragen. Lees meer over Omgevingswet: personeelstekort nekt gemeenten

De PBL‑stresstest laat zien dat ruimtedruk vooral botst met kwetsbare natuur-, water- en landschapsgebieden, met de grootste spanningen in de Randstad en recreatieregio’s zoals Drenthe. Door verschillende toekomstscenario’s te combineren wordt zichtbaar waar verstedelijking, energie-infrastructuur en recreatie elkaar het sterkst raken als meerdere claims tegelijk toenemen. De studie benadrukt dat bescherming versnipperd is en dat duidelijke keuzes in de Nota Ruimte nodig zijn om te bepalen hoeveel risico acceptabel is en wie waarvoor verantwoordelijk is. Lees meer over Stresstest kwetsbare gebieden legt ruimtelijke spanningen bloot

Gemeenten kunnen scholen, sportvelden en andere voorzieningen beter borgen in gebiedsontwikkelingen door steviger te onderhandelen. Dat was de kern van een webinar van Natuur & Milieu over de aanwezigheid van en toegang tot voorzieningen. Volgens de sprekers hebben gemeenten die sturingsinstrumenten al in handen. Lees meer over 'Basisvoorzieningen niet onderhandelbaar bij gebiedsontwikkeling'

De oppervlakte aan voedselbossen in Nederland is de afgelopen 5 jaar sterk gegroeid. Dat blijkt uit een recent nieuwsbericht van het CBS. Noord-Brabant speelt daarin een hoofdrol. Onze provincie heeft het grootste oppervlak aan voedselbossen van Nederland en loopt voorop in innovatie en ontwikkeling. Brabant laat zien dat voedselproductie en natuur hand in hand kunnen gaan.  Lees meer over Brabant koploper in voedselbossen

Steeds meer steden geven water opnieuw ruimte: Rotterdam, Eindhoven, Zwolle en Utrecht gebruiken singels, wadi’s en bovengronds water om wateroverlast, droogte en hittestress op te vangen. Door water als vertrekpunt te nemen ontstaan robuustere watersystemen die tegelijk bijdragen aan biodiversiteit, verkoeling en verblijfskwaliteit. Gemeenten benadrukken dat deze ingrepen tijd, ruimte en koppeling met andere opgaven vragen, maar essentieel zijn voor een klimaatbestendige stad. Lees meer over Steden geven water opnieuw ruimte: zonder blauw geen groen

Tussen 2018 en 2040 groeit Delft met vijftienduizend woningen en tienduizend banen. De stad wil dit binnenstedelijk oplossen. Met voldoende maatschappelijke voorzieningen en een goede openbare ruimte. Hoe vlieg je dit intern aan? Met stedelijk programmeren: integraal en multidisciplinair samenwerken op gebiedsniveau. De gemeente Delft past deze werkwijze al vijf jaar toe. Planoloog Wouter Zweerink blikt terug. “We kunnen nu veel beter afwegen waar op welke plek behoefte aan is.” Lees meer over Integraal sturen in de praktijk: vijf jaar stedelijk programmeren in Delft

De oude groeikernen zoals Almere en Zoetermeer kampen met verouderde woningen, voorzieningen en sociale problemen door hun snelle groei in de jaren zestig en zeventig. Burgemeesters pleiten daarom voor een groot rijksinvesteringsprogramma om deze achterstanden weg te werken. Ze vragen om honderden miljoenen tot miljarden euro’s om hun steden te vernieuwen en toekomstbestendig te maken. Lees meer over Groeipijn in oude groeikernen Almere en Zoetermeer

In het NOVEX-gebied Zwolle worden de komende jaren 50.000 woningen gebouwd. De regio is als delta kwetsbaar voor klimaatverandering. Met een ‘Regionale Sponsstrategie’ verkennen waterexperts en ruimtelijk strategen waar het beter is om niet te bouwen, maar ook waar verstedelijking juist op een slimme manier kan bijdragen aan een robuust bodem- en watersysteem. Lees meer over Water en bodem sturend vraagt meer ruimtelijk denken in het waterdomein

Hoe kan gebiedsontwikkeling minder op economische groei gericht worden en meer op maatschappelijke waarde? Die vraag staat centraal in het onderzoek van AMS, And the People en BURA. Het Marineterrein in het centrum van Amsterdam moet een testcase voor coöperatieve gebiedsontwikkeling worden. De betrokken partijen presenteerden de eerste resultaten met uitgangspunten voor een alternatieve manier van ontwikkelen.   Lees meer over Marineterrein Amsterdam als testcase voor coöperatieve gebiedsontwikkeling

Woningbouw, functiemenging en ruimte voor lichtere bedrijvigheid dreigen in de knel te raken door het Zuid-Hollandse voorstel om ruimte voor bedrijven in hogere milieucategorieën te borgen. Daarvoor waarschuwen onder meer de wethouders van de gemeenten Delft, Leiden en Rijswijk. Ze willen dat de provincie pas op de plaats maakt.  Lees meer over 'Zuid-Hollands plan voor behoud zware industrie frustreert woningbouw'

De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) bracht in 2025 vijf adviezen uit over uiteenlopende thema’s in het fysieke domein. In het jaarverslag 2025 komt de Raad terug op de vijf adviezen van 2025. Een deel van de adviezen heeft directe relevantie voor gemeenten. Bijvoorbeeld het advies over bouwen met duurzame materialen en het advies over eerlijk verduurzamen.  Lees meer over Rli pleit voor eerlijker verduurzaming en brede waardendialogen