Nieuws

Natuurlijke bodemsanering biedt in specifieke gevallen een alternatief voor traditionele ingrepen. Dat toont De Ceuvel in Amsterdam. De aanpak daar kan een uitkomst bieden voor een deel van de ongeveer 25.000 locaties met vervuilde grond. Dat kan niet alleen veel kosten besparen; het project in het Amsterdamse transformatiegebied Buiksloterham toont ook hoe de ruimte boven de verontreinigde grond alsnog gebruikt kan worden.  Lees meer over Duurzame stadsvernieuwing op vervuilde grond: lessen uit Amsterdam-Noord

Roken is de grootste vermijdbare oorzaak van vroegtijdige sterfte en chronische ziekten zoals hart- en longaandoeningen. Veel rokers willen graag stoppen, maar vooral mensen met een lagere sociaaleconomische positie vinden minder makkelijk de weg naar passende ondersteuning. Een wijkaanpak waarbij gezondheids- en sociale problemen gezamenlijk worden aangepakt, kan het stoppen met roken stimuleren. Co-creatie tussen bewoners en professionals is daarbij een succesfactor. In twee rapporten laten Platform31 en het Trimbos instituut zien welke activiteiten in de wijk kunnen worden ingezet om stoppen met roken effectief aan te kunnen pakken. Lees meer over Stoppen met roken vraagt om een wijkaanpak: dit zijn de succesfactoren

PFAS-vervuiling kan Europese landen tot 2050 honderden miljarden euro kosten, vooral door gezondheidsschade en dure saneringen. Uit het EU‑rapport blijkt dat een snel en volledig verbod op PFAS uiteindelijk het goedkoopste scenario is, omdat de stoffen nauwelijks afbreken en al wijdverspreid zijn. Nederland behoort tot de meest vervuilde landen, waardoor de kosten hier waarschijnlijk hoger uitvallen en de druk op waterzuivering en beleid verder toeneemt. Lees meer over PFAS-vervuiling gaat honderden miljarden kosten, zegt EU-rapport

De Raad van State heeft het besluit van de provincie Zuid-Holland geschorst om Ridderkerk te verplichten deel te nemen aan een regionaal samenwerkingsverband voor volkshuisvesting. Volgens de rechter heeft de provincie onvoldoende onderbouwd waarom niet gewacht kan worden tot de reguliere besluitvorming in april. Daardoor blijft Ridderkerk voorlopig buiten het samenwerkingsverband en is de aanwijzing opgeschort tot zes weken na de beslissing op het ingediende bezwaar. Lees meer over Rechter fluit provincie terug: Ridderkerk blijft voorlopig uit samenwerkingsverband volkshuisvesting

De Wetenschappelijke Klimaatraad stelt dat slim gedragsbeleid een grote bijdrage kan leveren aan het verminderen van broeikasgasuitstoot en het vergroten van klimaatweerbaarheid. Met relatief beperkte leefstijlaanpassingen kan al een aanzienlijke reductie worden bereikt, maar de overheid benut dit potentieel nu onvoldoende. De raad adviseert daarom om duurzaam gedrag aantrekkelijker en makkelijker te maken, en barrières zoals politieke weerstand en invloed van gevestigde belangen weg te nemen. Lees meer over Advies: Maak duurzaam en adaptatiegedrag aantrekkelijk én vanzelfsprekend

Stedelijk groen is geen luxe, maar een slimme investering die helpt tegen hitte, wateroverlast en sociale problemen. Groene maatregelen zoals parken, groene daken en bomen leveren klimaatwinst, gezondheid en hogere leefbaarheid op, maar vragen om samenwerking tussen bewoners, gemeenten en andere partijen. Tegelijk moet beleid rekening houden met rechtvaardigheid, omdat vergroening soms leidt tot hogere huren en verdringing van kwetsbare bewoners.  Lees meer over Natuur in de stad als slimme investering

De provincie Utrecht wil carpoolplaatsen aantrekkelijker, schoner en veiliger maken en start daarom met standplaatsen voor mobiele verkooppunten, zoals foodtrucks. In Baarn is nu het eerste nieuwe verkooppunt geopend, dat naast eten en drinken ook zorgt voor extra toezicht en minder zwerfafval. De komende periode volgen meer locaties, terwijl enkele standplaatsen nog beschikbaar zijn voor ondernemers. Lees meer over Meer levendigheid op carpoolplaatsen: foodtruck op locatie in Baarn

De Woonbase is een uitgebreide databron waarin het CBS sinds 2017 allerlei registraties over wonen combineert om een actueler en gedetailleerder beeld van de Nederlandse woningmarkt te geven. Door deze koppelingen kunnen onderzoekers en beleidsmakers veel preciezer inzicht krijgen in lokale woonsituaties, woonlasten en doelgroepen, zonder extra enquêtes. De database groeit nog steeds, wordt steeds sneller bijgewerkt en moet de komende jaren verder worden geprofessionaliseerd en toegankelijker worden gemaakt.  Lees meer over De Woonbase: een schatkist aan informatie over wonen in Nederland

De provincie Noord-Holland versnelt woningbouw door de inzet van een bouwambassadeur, die vastgelopen projecten vlot trekt en partijen bij elkaar brengt. Dit leidde tot doorbraken bij grote gebiedsontwikkelingen, zoals Poort van Hoorn en Nieuw‑Vennep West, waar het woningbouwprogramma aanzienlijk is uitgebreid. In 2026 bepaalt de provincie waar deze aanpak het meeste effect kan hebben om verdere versnelling te realiseren. Lees meer over Noord-Holland boekt resultaat woningbouw met inzet bouwambassadeur

In opdracht van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed sprak Teun van den Ende de afgelopen maanden in zes steden met bewoners over hun wijk. De hoofdvraag van het onderzoek kwam voort uit het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid: Hoe dragen investeringen in de kwaliteit van de openbare ruimte en het aanwezige cultureel erfgoed bij aan de leefbaarheid, veiligheid en gemeenschapszin voor bewoners in kwetsbare wijken? In dit vijfde en laatste artikel wordt de balans opgemaakt van dit verkennende onderzoek. Lees meer over Erfgoed en leefbaarheid: een bredere blik op de wijkaanpak

Dr. Helen Toxopeus van de Universiteit Utrecht doet veel onderzoek naar de impact van groen op de leefbaarheid van de stad, meer specifiek over natuur in de stad. Ze is binnen de Utrecht School of Economics als universitair hoofddocent verbonden aan de onderzoeksgroep 'Strategie, organisatie en ondernemerschap'. "Stedelijk groen werd altijd gezien als een kostenpost op de begroting bij de afdeling groen, maar er vindt duidelijk een verschuiving plaats. Er wordt inmiddels veel meer gekeken naar natuur als strategische investering." Lees meer over 'Het denken over vergroenen van de stad verschuift'

De gemeente Amsterdam heeft een compromis bereikt met chemiebedrijf Ketjen over de bouw van woningen in het Hamerkwartier. Het gaat om alle bestemmingsplannen, waaronder die voor de Hamerkop en het Draka-terrein, laat een woordvoerder van de gemeente Amsterdam weten. Naar verwachting start de bouw van de eerste woningen in 2027.  Lees meer over Amsterdam en chemiebedrijf akkoord over woningbouw Hamerkwartier

Stadsverlichting voldoet in 2026 niet langer met fel, blauw licht, zeggen lichtexperts. Gemeenten staan voor opgaven rond biodiversiteit, gezondheid én het veiligheidsgevoel van onder meer vrouwen. Dat vraagt volgens de experts onder andere om warmer licht, andere plaatsting en opstelling en slimme systemen. In onder meer Hengelo, Het Hogeland en Amsterdam ontstaan de eerste lichtende voorbeelden.  Lees meer over Oud lichtdenken werkt niet meer: wit en fel licht remt ruimtelijke opgaven

Het aantal woningtransformaties daalt omdat de makkelijk te verbouwen panden op A‑locaties inmiddels grotendeels zijn benut. Nieuwe transformatieprojecten lopen vast door technische beperkingen van oudere gebouwen, hoge kosten en ruimtelijke knelpunten zoals fietsparkeernormen. In Gelderland lukt het nog wél dankzij actief provinciaal beleid en subsidies, waardoor daar veel panden succesvol tot woningen worden omgebouwd. Lees meer over Woningtransformaties? Helaas, de A-locaties zijn al op

Nederland is kwetsbaar voor meervoudige klimaatcrises omdat hitte, droogte, watertekorten en natuurbranden elkaar kunnen versterken en zo de crisisbeheersing ontregelen. Onderzoekers van Deltares, TNO en het NIPV concluderen dat een integrale aanpak nodig is, waarbij organisaties eerder, intensiever en bovenregionaal samenwerken om cascade‑effecten te voorkomen. Alleen door gezamenlijk voor te bereiden en te reageren kan grote maatschappelijke ontwrichting bij gelijktijdige klimaatdreigingen worden beperkt.    Lees meer over 'Nederland moet zich beter voorbereiden op meervoudige klimaatcrises'

Om te onderzoeken hoe overheden tot samenhangende maatregelen rond water en bodem kunnen komen om de leefomgeving te beschermen en te ontwikkelen, hebben twee hogescholen praktijkgericht onderzoek verricht. De ontstane handreiking moet helpen bij complexe ruimtelijke opgaven met behulp van een interbestuurlijk omgevingsprogramma, waarin water en bodem een sturende rol hebben.  Lees meer over Handreiking voor overheden: omgevingsprogramma water en bodem sturend

De regio Noord-Holland Noord presenteert een tussentijdse stand van het Ontwikkelperspectief, waaraan 19 overheden samenwerken om richting te geven aan de ruimtelijke ontwikkeling. Partners kunnen nu reageren op het overdrachtsdocument; hun input wordt verwerkt in de conceptversie die in het najaar van 2026 wordt besproken. Het definitieve perspectief wordt naar verwachting eind 2026 vastgesteld.  Lees meer over Overdrachtsdocument Ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord

De wereldwijde daling van het geboortecijfer leidt op termijn tot demografische krimp, wat economische groei onder druk zet doordat de beroepsbevolking nauwelijks nog toeneemt. Productiviteitsgroei is nodig maar lastig te realiseren, terwijl arbeidsmigratie uit nieuwe regio’s kansen kan bieden nu Europa zelf vergrijst. Volgens Pieter Hasekamp vraagt dit om strategische keuzes, waaronder internationale samenwerking en realistische verwachtingen over wat investeringen kunnen opleveren. Lees meer over Waar de bevolking krimpt ontstaan ook kansen

Gemeenten kunnen fastfoodvestigingen rond scholen niet weigeren op basis van volksgezondheid. De Omgevingswet biedt alleen indirecte aanknopingspunten, onder meer via ruimtelijke kwaliteit of verkeer. Provincie en gemeente Groningen hebben donderdag in Den Haag gepleit voor een brede Voedselwet die gemeenten op grond van volksgezondheid juridische mogelijkheden geeft om in te grijpen in het vestigingsbeleid.  Lees meer over Provincie en gemeente Groningen: gezonde voedselomgeving vereist landelijke kaders

In een samenwerking tussen Heijmans en de gemeente Vught wordt voor het eerst in Brabant gebruikgemaakt van de mogelijkheid tot vergunningsvrij bouwen, een aanpak die de woningbouw aanzienlijk kan versnellen. Deze werkwijze, mogelijk gemaakt door de Omgevingswet, wordt toegepast bij het project Buitenplaats Kraaijenberg in Vught. Daar staan meer dan 200 grondgebonden woningen gepland. De verwachte tijdwinst door deze methode bedraagt anderhalf tot twee jaar. De provincie Noord-Brabant heeft gemeenten eerder al opgeroepen om deze wettelijke optie te benutten.  Lees meer over Primeur in Vught: versnelling woningbouw door vergunningsvrij bouwen