Inclusief samenleven

Het SCP heeft de toekomstverkenning 'Het heft in eigen handen – Toekomstig welbevinden in een verouderende samenleving' gepubliceerd. In deze verkenning gaat het over de vraag hoe het welbevinden van ouderen er in het jaar 2040 uit ziet. Lees meer over Regie door ouderen draagt bij aan behoud van welbevinden in de toekomst

Negen jaar nadat de Nationale ombudsman voor het eerst vaststelde dat de overheid onvoldoende rekening hield met de mensenrechten van Sinti, Roma en reizigers, is hun positie nauwelijks verbeterd. Zij krijgen nog altijd te maken met discriminatie en uitsluiting, ook door de overheid zelf. Nationale ombudsman Reinier van Zutphen roept het kabinet op tot actie. Lees meer over Nationale ombudsman: Sinti, Roma en reizigers worden stelselmatig gediscrimineerd

Van de mensen van 15 jaar of ouder zei 46 procent in 2025 sociale overlast te ervaren in hun buurt. In 2021 was dat 42 procent. Sociale overlast kan bijvoorbeeld gaan om rondhangende jongeren, buren die veel lawaai maken, maar ook drugsoverlast. Dit speelt vooral in zeer sterk stedelijke gemeenten.  Lees meer over Bijna helft mensen ervaart sociale overlast in buurt, vooral van hangjeugd

Taal heeft een krachtige invloed op beleid en praktijk binnen domeinen zoals zorg, welzijn, veiligheid en migratie. Het vierde Crafting Resilience Magazine 'Vage taal, echte gevolgen', toont aan dat veelgebruikte begrippen zoals 'veerkracht' en 'zelfredzaamheid' niet neutraal zijn. Woorden bepalen hoe we problemen begrijpen, wie verantwoordelijk is en hoe we burgers benaderen.  Het bredere onderzoeksproject 'Crafting Resilience' onderzoekt hoe overheden, organisaties en burgers samen sociale ongelijkheid kunnen aanpakken en veerkracht kunnen versterken, met de focus op gemarginaliseerde gemeenschappen. Dit magazine belicht deze dynamiek via concrete casussen. Lees meer over Magazine Vaagtaal

De ervaren brede welvaart in Nederland is in 2026 stabiel gebleven, maar onderliggend zijn duidelijke verschuivingen zichtbaar. De dimensies werk-privébalans en milieu verbeterden. Tegelijk nam de ervaren baanzekerheid en veiligheid af, met name onder jongvolwassenen. Meer dan de helft voelt zich onveiliger in de wereld dan een jaar geleden. Ook bestaan er zorgen over het vermogen van Nederland om een grote crisis op te vangen en over de steun die mensen in zo’n situatie uit hun eigen omgeving kunnen verwachten. Lees meer over Stabiele ervaren brede welvaart verhult verslechterde veiligheid en baanzekerheid onder Nederlanders

Sinds 2018 keken onderzoekers naar manieren waarop de warmtetransitie als hefboom kan dienen voor een betere leefkwaliteit in kwetsbare wijken. Dit afsluitende onderzoek brengt beloftevolle ontwikkelingen uit de laatste twee jaar van het programma Verduurzaming van Kwetsbare Wijken naar voren. Samenwerking met bewoners vindt steeds meer op gelijkwaardige basis plaats en na jaren van zaaien worden er nu tastbare resultaten geoogst. Lees meer over Lessen van zeven jaar Verduurzaming van Kwetsbare Wijken

De brede welvaart in Nederland is hersteld van de daling tijdens de coronajaren en staat inmiddels op het hoogste niveau sinds de start van onze meting in 2003. Na een terugval in de periode 2020–2022 wordt de groei sindsdien vooral gedreven door stijgende inkomens en een toename van tevredenheid en geluk. De brede welvaart verschilt tussen regio's en is het hoogst in Oost-Zuid-Holland, Zuidwest-Friesland en de Achterhoek. Lees meer over Brede welvaart hoger dan ooit maar grote verschillen tussen regio’s

In 2024 combineerden 2,7 miljoen mensen een betaalde baan met mantelzorg: hulp aan een bekende met gezondheidsproblemen. Voor de meeste werkende mantelzorgers is die combinatie uitvoerbaar, maar voor degenen die te maken hebben met intensieve of langdurige mantelzorg, wordt het zwaar. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau en de Vrije Universiteit Amsterdam, mede mogelijk gemaakt door Instituut Gak, naar het combineren van betaald werk en mantelzorg. De knelpunten die werkende mantelzorgers ervaren, wijzen op de noodzaak van een integrale aanpak waarbij mantelzorg, professionele zorg en werk beter op elkaar worden afgestemd. Lees meer over Druk op werkende mantelzorgers vraagt om betere samenwerking tussen professionele zorg, werknemers en werkgevers

De huidige generatie 75-plussers beschikt over veel meer vermogen dan eerdere generaties, met name als gevolg van de sterke toename van de huizenprijzen. De komende decennia zal dat zorgen voor een ongekende golf aan erfenissen. Dat zal huishoudens zonder vermogende ouders verder op achterstand zetten. Lees meer over Vermogensbezit zal steeds meer bepaald worden door erfenis

Er is jaarlijks veel aandacht voor de stijging van de gemeentelijke belastingen. De afgelopen vier jaar zijn deze, mede door rijksbeleid richting gemeenten, sterker toegenomen dan in de jaren ervoor. De stijging van de gemeentelijke woonlasten houdt echter gelijke tred met zowel de ontwikkeling van de inflatie (CPI) als het beschikbare inkomen. Lees meer over Gemeentelijke woonlasten blijven in lijn met inflatie en inkomen

De hogere energie- en brandstofprijzen als gevolg van de Iranoorlog leiden voor de meeste Nederlandse huishoudens maar tot beperkte inkomenseffecten. Tegelijkertijd zijn er huishoudens voor wie de extra uitgaven fors kunnen oplopen, vooral als energieprijzen langdurig hoog blijven. Hogere gasprijzen gaan in 2027 zwaarder doorwegen. Vooral lagere inkomens tot modaal met een hoog gasverbruik zijn daardoor kwetsbaar. Dat blijkt uit een analyse van de inkomenseffecten van hogere energie- en brandstofprijzen van het CPB. Lees meer over Inkomenseffecten van hogere energie- en brandstofprijzen

‘Kijk, dit is nou impact’ is het centrale thema in het zomernummer van Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken. Met verschillende visies en verschillende aanpakken om nieuwe inzichten uit op te doen, onder andere over de praktijk van het sociaal werk, jeugdzorg, zorgzame gemeenschappen. Verder artikelen over sociale ondernemingen ( beter benutten om zo uitsluiting en armoede succesvol  tegen te gaan en een meetinstrument dat kan helpen bij het dementievriendelijk maken van buurten. Lees meer over Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken over impact

Voor de Dag van de Architectuur 2026, met als thema De solidaire samenleving, schreef architect en publiek denker Arna Mačkić het essay Vertrouwde vreemden. Als eerste Essayist van de Dag van de Architectuur stelt Arna Mačkić de vraag wat solidariteit ruimtelijk betekent: hoe ontwerpen we plekken waar mensen die elkaar niet kennen toch samen kunnen bestaan — en wie sluiten we, bewust of onbewust, buiten? Lees meer over Vertrouwde vreemden

Tien jaar nadat het VN-verdrag handicap in Nederland ging gelden, ervaren mensen met een beperking nog altijd dat ze niet volledig kunnen meedoen op het gebied van werk, zorg, onderwijs en sociale participatie. Daarnaast staat voor veel van hen de financiële zekerheid onder druk. Tegelijkertijd geeft bijna een op de vier aan het gevoel te hebben niet mee te tellen in de samenleving. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het College voor de Rechten van de Mens onder ruim 1.800 Nederlanders met een beperking. Lees meer over Tien jaar VN-Verdrag handicap in Nederland: barrières in werk, zorg en op sociaal vlak blijven

Discriminatie en racisme zijn geen incidenten, maar structurele problemen. Iedereen in Nederland heeft direct of indirect te maken met discriminatie op alle gronden van artikel 1 Grondwet. Ook de overheid discrimineert. In haar eindrapport Discriminatie doorbreken. Naar een overheid die discriminatie en racisme bestrijdt en voorkomt presenteert de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme een actieagenda om discriminatie door de overheid in Europees en Caribisch Nederland aan te pakken.  Lees meer over Staatscommissie presenteert actieagenda om discriminatie door de overheid te doorbreken

Energiehulp en woningrenovaties* leiden niet alleen tot lagere energiekosten en meer wooncomfort, ze dragen ook bij aan een betere gezondheid van bewoners. Dat blijkt uit nieuw TNO-onderzoek op basis van CBS-microdata. Vooral kinderen, ouderen, vrouwen en bewoners met een migratieachtergrond hebben baat bij deze maatregelen. Lees meer over Energiehulp en woningrenovaties leveren gezondheidswinst op voor kwetsbare bewoners

Met ongelijk investeren voor gelijke kansen kunnen gemeenten en hun partners werken aan een wijkaanpak om de ongelijkheid tussen wijken te verkleinen. Door geld en ondersteuning anders te verdelen, werken ze aan gelijke kansen in wijken waar kwetsbaarheden zich opstapelen, zoals armoede en leefbaarheidsproblematiek. Ongelijk investeren kun je in de praktijk brengen in vier stappen: draagvlak creëren, ambitie bepalen, geldstromen in beeld brengen en concrete interventies doen. Lees meer over Ongelijk investeren als basis voor een brede wijkaanpak

Nationaal Programma Groningen zorgt voor beweging in de regio en levert lokaal goede resultaten. Er zijn veel waardevolle en kwalitatief sterke projecten uitgevoerd. Dat blijkt uit de tussenevaluatie die gaat over de periode 2019 tot en met 2024. Tegelijk laat de evaluatie zien dat de manier waarop het programma is ingericht de verwachte structurele bijdrage aan de ambities beperkt. Projecten en deelprogramma’s staan vaak op zichzelf.  Lees meer over Tussenevaluatie: Nationaal Programma Groningen boekt lokaal resultaat, maar inhaalslag blijft nog uit

De betrokken organisaties waarschuwen dat zonder structurele financiering de ontwikkeling van zorgzame woonvormen voor ouderen stagneert, terwijl de vergrijzing snel toeneemt. Zij benadrukken dat initiatieven zoals Thuisplusflats en zorgbuurthuizen bewezen bijdragen aan langer zelfstandig wonen, maar nu onder druk staan door gebrek aan stabiele middelen. In aanloop naar het Kamerdebat vragen zij daarom om vanaf 2027 structurele budgettering om deze woonzorggemeenschappen duurzaam te kunnen opschalen.  Lees meer over Gezamenlijke oproep aan Kamer: zorg voor structurele financiering van zorgzame gemeenschappen

Voormalige zorgterreinen bieden kansen om woningbouw te combineren met zorg en zo nieuwe, inclusieve woonwijken te creëren. Onderzoeken tonen dat wonen en zorg goed kunnen worden verweven, waardoor bewoners langer zelfstandig blijven en gemeenschappen sterker worden. De uitdaging ligt in het vinden van de juiste balans tussen woningbouw, zorgvoorzieningen en sociale samenhang. Lees meer over Van zorgterrein naar woonwijk: Hoe omgekeerde integratie nieuwe kansen biedt voor wonen én samenleven