Leefomgeving

Ondernemersorganisaties VNO‑NCW en MKB‑Nederland vinden dat sterkere publiek‑private samenwerking nodig is om stads‑ en dorpscentra leefbaar en vitaal te houden. In een 11‑puntenplan vragen zij gemeenten onder meer om een integrale binnenstadsagenda, een gebiedsgerichte aanpak van leegstand en aandacht voor bereikbaarheid en logistiek. Ook pleiten zij ervoor om lokale lasten en regeldruk voor ondernemers te beperken, zodat het ondernemingsklimaat en de kwaliteit van centra kunnen verbeteren.  Lees meer over ‘Samen werken aan leefbare, vitale stads- en dorpscentra’

De Ontwerp‑Nota Ruimte biedt een goede basis, maar volgens het PBL moet het Rijk duidelijkere keuzes en strakkere ruimtelijke kaders formuleren om alle grote opgaven te kunnen realiseren. De nota mist nog samenhang tussen thema’s, is te vrijblijvend over urgente kwesties zoals waterkwaliteit en natuurherstel, en gaat te weinig kritisch om met ruimteclaims. Het PBL adviseert om de nota concreter, consistenter en adaptiever te maken, met scherpere prioriteiten, duidelijkere leidende principes en een sterker uitgewerkt uitvoeringsplan richting 2050. Lees meer over Gevraagd: scherpere Nota Ruimte

Een leefomgeving met veel groen is goed voor de gezondheid. Dat blijkt uit veel wetenschappelijk onderzoek. Maar de directe relatie tussen gezondheidsvoordelen en stedelijk groen is volgens het RIVM lastig in cijfers te vangen. Alleen voor sterfte is een kwantitatieve relatie aantoonbaar, blijkt uit een nieuw rapport. Het instituut pleit voor standaardisatie van definities en meetmethoden, zodat gezondheidsbaten beter kunnen worden meegewogen in ruimtelijke keuzes.  Lees meer over Mensen leven langer in groenere omgevingen

De luchtkwaliteit in Limburg is de afgelopen decennia duidelijk verbeterd. Metingen laten zien dat de concentraties van onder meer stikstofdioxide en fijnstof al jaren dalen. Limburg voldoet daarmee aan de huidige Europese normen voor luchtkwaliteit. Tegelijk laten nieuwe, strengere gezondheidsrichtlijnen zien dat verdere verbetering nodig blijft. Lees meer over Luchtkwaliteit Limburg verbetert

De provincie Zuid‑Holland heeft nieuw Omgevingsbeleid vastgesteld om de schaarse ruimte beter te verdelen en het groene tussengebied sterker te beschermen. Grootschalige uitbreidingen buiten bestaand bebouwd gebied worden beperkt, terwijl er wel ruimte blijft voor kleinschalige groei en een bredere focus op leefkwaliteit. Ook zijn zoekgebieden voor windenergie aangepast na honderden zienswijzen, en ligt het voorstel nu ter besluitvorming bij Provinciale Staten.  Lees meer over Provincie maakt scherpe keuzes in nieuw omgevingsbeleid

In zijn oratie pleit Dr. Sierdjan Koster voor een grotere rol van regionale verhalen en toekomstbeelden in het economisch ontwikkelingsbeleid. Koster betoogt dat regionale ontwikkeling te veel wordt gestuurd door technocratische projectlogica, waardoor langetermijnvisie ontbreekt. Hij pleit voor sterke regionale toekomstverhalen, vooral voor gebieden buiten de economische kern zoals Noord‑Nederland. Zo’n gezamenlijk verhaal is volgens hem essentieel om investeringen te richten en regionale samenwerking te versterken.  Lees meer over Voorbij de Rekensom: Verhalen voor Regionale Ontwikkeling

Rotterdam wil lawaaiige auto's en motoren gaan aanpakken. Ze beginnen een proef met geluidsflitspalen op vier locaties in de stad die het geluidsniveau in decibellen van een voertuig kunnen meten en flitsen als het te hard is. De techniek die daarvoor wordt gebruikt, is nieuw. Daarom werkt de gemeente bij de beoordeling van de betrouwbaarheid van de camera's samen met het Openbaar Ministerie. Lees meer over Rotterdam test flitspalen voor lawaai: 'Echt iets doen tegen verkeersaso's'

Veel inwoners van Nederlandse steden voelen zich nauwelijks betrokken bij het parkeerbeleid in hun buurt, terwijl parkeerproblemen voor velen dagelijkse realiteit zijn. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de ANWB. Gemeenten worden opgeroepen om bewoners veel actiever te betrekken bij het ontwikkelen van maatwerkoplossingen voor straten en wijken.  Lees meer over ANWB: Betrek bewoners beter bij parkeerplannen in de wijk

De Rotterdamse aanpak in Lombardijen draait om langdurige, gelijkwaardige samenwerking tussen gemeente, corporatie en ontwikkelaar, waarbij de maatschappelijke opgave — niet het fysieke plan — steeds het vertrekpunt vormt. Partijen investeren bewust in vertrouwen, openheid en continuïteit, en werken vanaf het begin intensief samen met bewoners om het toekomstperspectief van de wijk te bepalen. Juist deze combinatie van bestuurlijke vastigheid, gezamenlijke verantwoordelijkheid en een sterk ingebedde bewonersrol maakt de gebiedsontwikkeling duurzaam en effectief.  Lees meer over Langdurige samenwerking in gebiedsontwikkeling: vertrouwen, vastigheid én oprechtheid

Het college van Gedeputeerde Staten van Friesland heeft de Ontwerp-Provinciale Omgevingsvisie vastgesteld. In de Omgevingsvisie schetst het Friese college de koers naar 2050 met duidelijke keuzes voor de leefomgeving. De visie is tot stand gekomen in samenwerking met de Friese overheden, maatschappelijke organisaties, bedrijven en inwoners.   Lees meer over Friese Ontwerp-Omgevingsvisie ter inzage

Veel gemeenten hebben hun ambities voor wonen, duurzaamheid en leefkwaliteit vastgelegd in omgevingsvisies en strategische kaders. De richting is helder, maar in de dagelijkse praktijk is het vaak lastig om tussen alle ontwikkelingen die op gemeenten afkomen scherp te houden welke opgaven nu voorrang vragen. Dit artikel verkent waar die spanning vandaan komt en laat zien hoe een ontwikkelagenda kan helpen om visie en uitvoering dichter bij elkaar te brengen. Lees meer over Over de ontbrekende schakel tussen visie, gebiedsontwikkeling en grondbeleid

Wethouders uit vier gemeenten vinden dat participatie onder de Omgevingswet in de praktijk slecht werkt, vooral omdat onduidelijk is wat er precies van inwoners en initiatiefnemers wordt verwacht. Zij ervaren dat participatie vaak een “wassen neus” is: initiatiefnemers hoeven slechts aan te tonen dát er geparticipeerd is, terwijl inwoners denken dat hun inbreng een vetorecht geeft. Gemeenten proberen zelf wel richting te geven aan goede participatie, maar missen wettelijke middelen om kwaliteit af te dwingen. Lees meer over Omgevingswet: wethouders kritisch over participatie

De Suikerzijde in Groningen wordt een nieuw stadsdeel waar overheid, zorgverzekeraar en woningcorporaties samen vooraf investeren in sociale en gezonde voorzieningen. Via een gebiedsfonds willen deze ‘baathouders’ meebetalen omdat een sterke sociale basis later zorg- en welzijnskosten verlaagt. De gemeente wil zo vanaf dag één een leefbare wijk creëren, met voorzieningen die normaal pas veel later komen. Lees meer over In Groningen betalen baathouders mee aan een gezonde leefomgeving

Rijk en Zeeuwse overheden hebben samen de Schets van de Strategische Agenda Zeeland 2050 opgesteld, waarmee zij op gelijkwaardige basis willen samenwerken aan een sterker, toekomstbestendig Zeeland. De komende maanden geven gemeenteraden, Provinciale Staten en het waterschap hun kaders mee, zodat in het derde kwartaal van 2026 de definitieve agenda kan worden vastgesteld. De agenda richt zich op drie grote groeimotoren - sterke dorpen en steden, talentontwikkeling en een clean energy‑economie - uitgewerkt in elf thematische programma’s met projecten zoals woningbouw, een nuclear academy en een veilige delta.  Lees meer over Rijksoverheid en Zeeuwse overheden bundelen hun krachten voor Zeeland 2050

Haarlem is volgens De Toekomstmeter de meest toekomstbestendige gemeente van Nederland. De gemeente dankt de eerste plaats aan beleidskoppelingen, samenwerking met andere overheden en de verankering van verduurzaming in planning en controle. ‘Dit voelt als een erkenning voor ons harde werk’, zegt wethouder Robbert Berkhout.  Lees meer over Haarlem uitgeroepen tot meest toekomstbestendige gemeente

Zuid-Holland had in 2022 met 23 procent het grootste aandeel bebouwd terrein zoals woonwijken en bedrijfsterreinen. In Fryslân was dit aandeel het kleinst (6 procent). Stedelijke gemeenten nabij de vier grote steden hebben vaak relatief veel woonterrein, terwijl bedrijfsterreinen vooral voorkomen rondom havens en in de nabijheid van steden. Dit meldt het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) op basis van de nieuwste editie van het Bestand Bodemgebruik gemaakt in opdracht van het Ministerie van VRO. Lees meer over Zuid-Holland heeft van alle provincies grootste deel bebouwd terrein

De Commissie voor de milieueffectrapportage concludeert dat het milieueffectrapport voor de nieuwe Nota Ruimte een breed en waardevol beeld geeft van de milieugevolgen van verschillende ruimtelijke keuzes. Het rapport kan een belangrijke rol spelen bij de verdere besluitvorming, maar moet eerst worden geactualiseerd en aangevuld met concretere doelen, recente analyses en een betere onderbouwing. Ook adviseert de Commissie om botsende ruimteclaims — zoals tussen klimaat, water, natuur, defensie en verstedelijking — expliciet in kaart te brengen voordat een definitief besluit wordt genomen.  Lees meer over Milieueffectrapport kan belangrijke rol spelen bij aanscherping Nota Ruimte

CROW heeft een nieuwe leidraad opgesteld die gemeenten helpt te bepalen hoeveel ruimte voetpaden in verschillende situaties nodig hebben. De publicatie bundelt en verduidelijkt bestaande aanbevelingen en benadrukt het belang van voldoende brede voetpaden bij het verdelen van de openbare ruimte. De leidraad is bedoeld voor ontwerpers, beheerders en planmakers en laat zien hoe voetpadruimte integraal kan worden meegenomen in ruimtelijke ontwerpen.  Lees meer over Leidraad biedt gemeenten aanbevelingen voor benodigde voetpadruimte

Utrecht gaat het Amazonekwartier in Overvecht groener, verkeersveiliger en klimaatbestendiger inrichten, met onder meer 1,5 hectare extra groen en vernieuwde speel- en sportplekken. Regen- en afvalwater worden straks gescheiden afgevoerd en materialen worden zoveel mogelijk hergebruikt. De uitvoering start naar verwachting in 2027 en loopt door tot 2028. Lees meer over Naar een groene en klimaatbestendige wijk: ontwerp voor nieuwe inrichting Amazonekwartier vastgesteld

De VNG vindt het positief dat de ontwerp‑Nota Ruimte de cruciale rol van gemeenten erkent, maar benadrukt dat er een concreet en uitvoerbaar langetermijnperspectief nodig is. Volgens de VNG moet de nota duidelijke, integrale keuzes bevatten, inclusief een realistische uitvoerings- en investeringsagenda die rekening houdt met lokale gebiedskenmerken. Ook pleit de organisatie voor een heldere rolverdeling en gelijkwaardige samenwerking tussen rijk en decentrale overheden om de ruimtelijke opgaven daadwerkelijk te kunnen realiseren.  Lees meer over Uitvoerbaar toekomstperspectief nodig in Nota Ruimte