Leefomgeving

De vergroening van de vier grote steden blijft achter bij de torenhoge ambities van die steden. Dat blijkt uit een gezamenlijke analyse van rekenkamerrapporten uit Utrecht, Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. Ecoloog Nanda 't Lam, bestuurslid bij de Rekenkamer Utrecht en woordvoerder van de G4 rekenkamers op dit onderwerp licht toe waar het in de praktijk misgaat: van budgettekorten tot een versnipperde uitvoering. Lees meer over Rekenkamers vier grote steden: vergroening grote steden blijft achter bij beloftes

De extreme hittegolf van eind juni 2026 had grote gevolgen voor de samenleving. In het rapport ‘Extreme hitte in Nederland’ brengt het NIPV de impact van de hitteperiode van 18 tot en met 29 juni 2026 in kaart en beschrijft het hoe organisaties hierop hebben gereageerd. Op basis van deze bevindingen zijn lessen en aanbevelingen geformuleerd om Nederland beter voor te bereiden op toekomstige perioden van extreme hitte. Lees meer over Extreme hitte vraagt om bredere crisisaanpak

Zo’n driekwart van de grootschalige woningbouwlocaties ligt zo dicht bij een route voor het vervoer van gevaarlijke stoffen dat gemeenten bij de planvorming rekening moeten houden met de gevolgen van mogelijke gifwolken en explosies. Verreweg de meeste gemeenten doen dat ook, zeker wanneer de risico's op ongelukken wat groter zijn.  Dat blijkt uit een scan van onderzoeksbureau Rebel in opdracht van de ministeries van IenW en van BZK. Lees meer over Driekwart bouwlocaties bij route voor gevaarlijke stoffen

In mei verscheen de geactualiseerde Reiswijzer Gebiedsontwikkeling 2026: de praktische routebeschrijving voor overheden, corporaties en marktpartijen die samenwerken aan gebiedsontwikkeling. In vier artikelen, gekoppeld aan vier verschillende invalshoeken, lichten de auteurs vanuit Akro Consult de Reiswijzer toe. Ze trappen af met deel één: de sociale opgave. Een thema dat de afgelopen jaren een steeds prominentere plek heeft gekregen in de praktijk van gebiedsontwikkeling Lees meer over Begin niet met een plan, maar met de sociale opgave

u zijn wittebroodsweken als Spoorbouwmeester voorbij zijn, is het doel van Daan Zandbelt voor de komende tweeënhalf jaar duidelijk: nog veel meer mensen en partijen ervan overtuigen dat de relatie tussen het station en verstedelijking essentieel is om gezonde, groene en eerlijke steden te realiseren. Lees meer over Het station als katalysator voor groene, gezonde en eerlijke steden

Gedeputeerde Staten (GS) van de provincie Utrecht hebben het definitieve Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG) 2026-2035 vastgesteld. In dit programma staat hoe de provincie de komende jaren werkt aan natuurherstel, verbetering van water en bodem, klimaatopgaven en een toekomstbestendige landbouw. Het UPLG bevat een samenhangend pakket aan maatregelen dat vergunningverlening stapsgewijs weer mogelijk maakt. Tegelijk met het UPLG hebben GS de conceptbeantwoording van de zienswijzen op de Ontwerp wijziging Omgevingsvisie en Omgevingsverordening vastgesteld. Het programma voor het landelijk gebied hangt hier nauw mee samen. Lees meer over UPLG vastgesteld: bouwen aan de toekomst van het Utrechts landelijk gebied

Met de Nota Ruimte nam het Rijk vorig jaar zomer de regie weer in handen van de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland. Maar hoe vertalen we de daarin uitgeschreven ambities naar concrete projecten en hoe krijgen we die vervolgens weer uitgevoerd? Een gesprek met twee directeuren-generaal aan rijkszijde. Lees meer over “We moeten in Nederland doordieselen”

Eindhoven en de Brainportregio hebben te maken met een overvol elektriciteitsnet. Door de sterke groei van woningbouw, elektrisch vervoer, verduurzaming en bedrijvigheid stijgt de vraag naar stroom sneller dan het net kan worden uitgebreid. Hoewel netbeheerders Enexis en TenneT volop werken aan uitbreiding van het elektriciteitsnet, zal de schaarste naar verwachting nog jaren aanhouden. Daarom heeft de gemeente Eindhoven een impactanalyse uitgevoerd naar de gevolgen van netcongestie voor de ontwikkeling van de stad. Gevolgen voor woningbouw, voorzieningen en bedrijven Uit de impactanalyse komt naar voren dat de ambitie om tot 2036 circa 40.000 woningen te bouwen onder druk komt te staan. Lees meer over De impact van netcongestie op de groei en ontwikkeling van Eindhoven

Het kabinet wil maatschappelijke opgaven sneller en beter uitvoeren. Daarom zet minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) zich in voor eenvoudiger regels, processen en procedures. Zo kunnen plannen in de fysieke leefomgeving sneller worden uitgevoerd. (...) Naar aanleiding van adviesrapport STOER (Schrappen Tegenstrijdige en Overbodige Eisen en Regelgeving) zijn de eerste voorstellen om regels te vereenvoudigen opgepakt. Lees meer over Minister gaat door met vereenvoudiging van regels en procedures voor snellere uitvoering van ruimtelijke opgaven

Eerst de weg, brug of metrolijn, daarna pas de woningen. Decennialang was ‘eerst rijden, dan bouwen’ een vast uitgangspunt in de Nederlandse ruimtelijke ordening. Door de grote woningbehoefte staat dat principe onder druk. Niet omdat mobiliteit minder belangrijk is, maar omdat de maatschappelijke prioriteiten verschuiven. Arcadis voerde het onderzoek 'Koppeling Mobiliteit & Woningbouw' uit in opdracht van de Landelijke Versnellingstafel Woningbouw. Lees meer over ‘Eerst rijden, dan bouwen’ is niet langer houdbaar

Architectuurhistoricus Kirsten Schipper heeft een boek geschreven over de geschiedenis van architectuurbeleid in Nederland. In Meer ruimte voor architectuur - Over architectuurbeleid en bouwcultuur richt ze zich met name op de afgelopen 35 jaar, waarin eerst architectuurbeleid werd opgetuigd, om vervolgens weer te worden afgebroken. Lees meer over Kirsten Schipper: “Sterke bouwcultuur draagt bij aan betere samenleving”

Rijk en provincies gaan ruimtelijke keuzes eerder gezamenlijk afwegen. Daardoor moeten conflicten tussen woningbouw, energie, defensie, natuur, landbouw en economie eerder zichtbaar worden. De vernieuwde NOVEX-werkwijze moet voorkomen dat plannen pas worden afgestemd wanneer ze vastlopen en zo de uitvoering van gebiedsontwikkelingen versnellen. Lees meer over Einde aan ruimtelijke impasses: Rijk en provincies zetten in op doorlopende dialoog

De verkiezingen zijn geweest en het coalitieakkoord ligt er. Daarmee start voor veel gemeenten een volgende stap: economische ambities vertalen naar concrete keuzes over ruimtegebruik. Juist onder druk van woningbouw, netcongestie, verduurzaming en andere ruimtelijke opgaven vraagt dit om scherpe en navolgbare afwegingen. Het omgevingsprogramma biedt hiervoor het bestuurlijk afwegingskader en helpt om keuzes vast te leggen en daar ook naar te handelen. In het whitepaper ’Grip op ruimte voor economie’ laat Stec Groep zien hoe u een omgevingsprogramma opstelt dat richting geeft aan ruimtelijke keuzes én uitvoerbaar is in de praktijk. Lees meer over Grip op ruimte voor economie met een sterk omgevingsprogramma

Het kabinet presenteerde op 26 juni het maatregelenpakket ‘Weer ruimte voor boer, natuur en bouw’. Dit pakket bevat voorstellen voor de aanpak van stikstof, natuurherstel, landbouw, vergunningverlening en ruimte voor maatschappelijke ontwikkelingen, zoals woningbouw en energie. De provincie Zuid-Holland heeft een analyse gemaakt van de maatregelen en de mogelijke betekenis hiervan voor onze provincie. Lees meer over Provincie Zuid-Holland deelt analyse van Rijksmaatregelenpakket landbouw, natuur en stikstof

Uit onderzoek van het RIVM en WUR blijkt dat het in theorie mogelijk is om een rekenmethode te maken die wetenschappelijk onderbouwde informatie geeft over de gezondheidsrisico’s van gewasbeschermingsmiddelen voor lokale situaties. Of deze methode gemeenten ook in de praktijk kan helpen bij het inrichten van de woonomgeving moet nog verder worden onderzocht.  Lees meer over Nieuw rekenmodel kan eerste stap zijn naar meer duidelijkheid over gewasbeschermingsmiddelen en woonafstand

Verouderde bedrijfspanden en een gebrekkige ontsluiting domineren het aanzicht van Noordpoort, een industrieterrein aan de noordzijde van Meppel. De komende jaren moet de ‘poort’ gefaseerd uitgroeien tot een stadsentree met een moderne infrastructuur, een waterrijk profiel en 1.000 woningen. Lees meer over Gebiedsontwikkeling Noordpoort Meppel: patchwork aan het water

De Brede Basismonitor Noord-Holland 2026 laat zien dat vooral op het gebied van wonen, natuur en milieu ontwikkelingen onder druk staan. De economie blijft groot en de provincie doet het goed op het gebied van welzijn, samenleving en gezondheid. Lees meer over Sterke economie, maar groeiende druk op wonen en leefomgeving in Noord-Holland

In Blauwe Kamer (nr 2)  buigen gasthoofdredacteuren Michelle Provoost en Wouter Vanstiphout zich over de de aanpak van complexe opgaven. Hun vertrekpunt is niet te handelen vanuit processen of theoretische modellen, maar vanuit pragmatiek en gezond verstand. Ze formuleren motto's zoals 'nooit meer slopen' en 'elke nieuwe wijk Parisproof' om via de weg complexe systemen te veranderen. Ze interviewen Melanie Schmit (Housing First-beweging) over het principe 'een huis voor iedereen', Hans Stegeman (econoom) over wat nodig is om tot een andere economie te komen en Ronald Buiting (ecoloog) over zijn stelregel 'alles groen, tenzij'. Verder in dit nummer een portret van Yoran van Boheemen en Femke Visser van bureau LOF, een reportage over de stand van zaken van de bouwlocatie Rijnenburg en twee projecten: nieuwe buurtschappen van Veghels Buiten en een passerelle in het Zwolse stationsgebied. Lees meer over Blauwe Kamer: ''We beginnen gewoon alvast"

Sinds december 2025 geldt de Europese richtlijn bodemmonitoring. Deze verplicht lidstaten onder andere hun bodems te monitoren en de gezondheid ervan te beoordelen. Bodemgezondheid gaat over de mate waarin de bodem bijvoorbeeld water kan vasthouden, koolstof kan opslaan, en voedingstoffen aan planten kan geven. De richtlijn moet binnen drie jaar worden omgezet naar Nederlandse wetgeving; uiterlijk 17 december 2031 moet de bodemgezondheid zijn beoordeeld. Daarna moet Nederland dat elke zes jaar doen. De richtlijn geeft lidstaten veel keuzes hoe ze hem in hun nationale wetgeving gaan invullen. Het RIVM en Wageningen Environmental Research (WENR) hebben deze keuzes op een rij gezet. Lees meer over Verkenning monitoring bodemgezondheid in Nederland

De leefbaarheid in Nederland daalde voor het eerst sinds de metingen in 2002 licht, maar blijft gemiddeld goed. Vooral in sterk stedelijke gebieden, zoals de vier grote steden (G4) en grote delen van de G40, is de leefbaarheid gemiddeld gedaald. Bewoners ervoeren hier iets meer overlast en onveiligheid en ook de kwaliteit van woningen en de leefomgeving stonden meer onder druk. In gemeenten buiten de G4 en G40 blijft de leefbaarheid licht stijgen, bijvoorbeeld door woningbouw en meer sociale samenhang. Lees meer over Leefbaarheid in Nederland daalt licht, blijft gemiddeld goed