Leefomgeving

Wat is nodig voor een stad waarin iedereen zich veilig en welkom voelt en vrij kan bewegen? Vanuit die vraag is een ontwerpend onderzoek uitgevoerd naar veilige en inclusieve publieke ruimtes onder leiding van Witteveen+Bos. Het resultaat is de Toolbox Vrouwvriendelijke Publieke Ruimte: een praktisch hulpmiddel met 50 concrete oplossingen en ontwerpprincipes voor een inclusieve publieke ruimte. Lees meer over Toolbox Vrouwvriendelijke publieke ruimte

Noord-Brabant wil samen met het Rijk onderzoeken hoe de groeiende stapeling van nationale opgaven in de leefomgeving ruimtelijk kan worden ingepast. Tijdens het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving heeft Brabant aangeboden om als proeftuin te dienen voor een vernieuwende aanpak waarbij opgaven als defensie, woningbouw, natuur, energie en economie worden geprioriteerd en nog meer in samenhang worden bekeken. Hieruit moet ook blijken waar grenzen liggen aan wat ruimtelijk gezien mogelijk is. Een concrete eerste stap is een gezamenlijke botsproef rond Woensdrecht. Lees meer over Brabant biedt zich aan als proeftuin voor ruimtelijke keuzes van Nederland

Tijdens het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving van 9 september 2026 in Den Haag is de Verstedelijkingsstrategie Limburg Centraal vastgesteld. Daarmee ligt er een gezamenlijke koers voor de ontwikkeling van de zes Limburg Centraal-steden: Venlo, Weert, Roermond, Sittard-Geleen, Heerlen en Maastricht. De strategie is opgesteld door het Rijk, Provincie Limburg, Waterschap Limburg, Enexis en de zes gemeenten.  De samenwerkende partijen werken de strategie de komende periode uit tot een Verstedelijkingsagenda, waarin zij de ambities vertalen naar concrete acties, projecten en afspraken. Lees meer over Verstedelijkingsstrategie Limburg Centraal vastgesteld: samen bouwen aan sterke steden en een sterk Limburg

edenbouwkundige Martin Aarts kwam in zijn loopbaan in vele steden en zette zijn ervaringen op schrift. Recensent Jaap Modder las ‘The transformation of great European cities’ en deed nuttige inzichten op. Over de steden zelf en over een aantal actuele kwesties die hier spelen. Met verandering en aanpassing als de grote constante. Lees meer over De transformatie van Europese steden, Martin Aarts leidt rond

Minister van Defensie Dilan Yeşilgöz-Zegerius en staatssecretaris Derk Boswijk hebben Kamervragen beantwoord over kritiek op plannen om Defensie meer ruimte te geven. De vragen waren gesteld naar aanleiding van een NOS-bericht waarin onder meer de regeringscommissaris Omgevingswet, omwonenden en natuurorganisaties kritiek uitten. Lees meer over Defensie wil sneller kunnen uitbreiden ondanks zorgen over natuur en inspraak

Het college van Gedeputeerde Staten Fryslân heeft dinsdag de Friese Aanpak Stikstofreductie & Natuurherstel (FASN) vastgesteld. Hiermee doet het college een passend en uitvoerbaar voorstel om Fryslân zo snel mogelijk weer van het slot te krijgen. (...) Het resultaat is een beleidskader voor een praktisch uitvoerbare aanpak, juridisch houdbaar en passend bij de Friese situatie en gebieden. Lees meer over Provincie wil met eigen aanpak Fryslân van het stikstofslot halen

Het kabinet maakt ruimte voor boeren, natuur en bouw door extra te investeren in natuurherstel, innovatie en landbouwmaatregelen. Het eerste deel van het pakket van € 20 miljard komt beschikbaar met ruim € 423 miljoen extra voor natuurbeheer en –herstel én € 231 miljoen om boeren te ondersteunen bij het aanpassen van hun bedrijfsvoering. Daarnaast wordt € 50 miljoen uitgetrokken voor innovaties. In totaal wordt er tot en met 2035 € 20 miljard beschikbaar gesteld dat (deels) in het Fonds voor stikstof, landbouw en natuur komt.  Lees meer over LVVN-begroting 2027: extra investeringen in boeren, natuur en innovatie

De drie regiowinnaars van de Eo Wijersprijsvraag 2025-2026 zijn bekend. Per deelnemende regio aan de tweejaarlijkse prijsvraag werd één winnaar gekozen. Op woensdag 30 september wordt uit de winnende inzendingen nog een landelijke winnaar gekozen. Lees meer over Regiowinnaars Eo Wijersprijsvraag 2025-2026 bekend

Utrecht krijgt er de komende jaren een nieuw park bij langs de oevers van het Amsterdam-Rijnkanaal en het Merwedekanaal. Als het hele park klaar is, kunnen inwoners en bezoekers een ronde wandelen of fietsen van maar liefst 12 kilometer langs water, groen en natuur. Lees meer over Utrecht krijgt langste oeverpark van Nederland

De financiering van grootschalige infrastructuurprojecten blijft één van de moeilijkste knopen om door te hakken in toekomstige gebiedsontwikkelingen. De IJmeerverbinding diende als casus om de vraag te beantwoorden: hoe kunnen partijen op een andere manier zo’n cruciaal, grootschalig infrastructuurproject bekostigen? Lees meer over “Breng partijen bij elkaar voor alternatieve bekostiging grootschalige infrastructuur”

De komende decennia staat Nederland voor ingrijpende ruimtelijke transities, door sommigen wel omschreven als de ‘wederombouw’ van ons land. Dat biedt een uitgelezen kans om ook de ruimtelijke kwaliteit van onze leefomgeving te versterken en verbeteren. Die ruimtelijke kwaliteit staat nu onder druk. Bezuinigingen en institutionele verschraling hebben geleid tot een geleidelijke afbraak van de ondersteuning voor ruimtelijke kwaliteit die vanaf begin jaren negentig is opgebouwd. Terwijl de complexiteit en urgentie van ruimtelijke opgaven juist toenemen. In het advies Versterk Ruimtelijke kwaliteit pleit het College van Rijksbouwmeester & Rijksadviseurs voor een hernieuwde, samenhangende inzet op ruimtelijke kwaliteit, met het Rijk in een actieve, richtinggevende rol.  Lees meer over Hernieuwde inzet ruimtelijke kwaliteit geen bijzaak maar noodzaak

De provincie Noord-Holland wil de leefomgeving verbeteren door gezondheid te betrekken bij de inrichting van de omgeving. Om daarover goede afwegingen te kunnen maken, moet duidelijk zijn hoe gezond de leefomgeving is. Het RIVM heeft daarom op een rij gezet welke factoren de gezondheid van de leefomgeving schaden, welke deze verbeteren, en hoe ze met elkaar samenhangen. Dit is gedaan voor het zuidelijk deel van de provincie, grofweg het gebied tussen de IJmond en Gooi en Vechtstreek.  Lees meer over Gezonde leefomgeving in Noord-Holland Zuid. Een ruimtelijke analyse van leefomgeving en kwetsbaarheid

Gemeenten verhalen bij woningbouwontwikkelingen in 2025 ongeveer hetzelfde bedrag per woning als in 2023. Zo’n 60% van de gemeenten verhaalt € 1 tot € 5.000 per woning. Het kostenverhaal dekt de totale publieke kosten in gebiedsontwikkelingen nog altijd niet. Ook hebben veel gemeenten beperkt zicht op de verdeling en dekking van de afzonderlijke kostensoorten. Dit zijn opvallende resultaten uit het onderzoek ‘Kostenverhaal in anterieure overeenkomst woningbouw 2025’ van ruimtelijk-economisch adviesbureau Stec Groep en Radboud Universiteit. Het resultaat valt samen met een periode waarin de financiële haalbaarheid van woningbouwprojecten onder druk staat. Lees meer over Kostenverhaal bij woningbouwprojecten blijft beperkt en onvolledig

Op 26 juni presenteerde het kabinet-Jetten een nieuw maatregelenpakket voor landbouw, natuur en stikstof. Volgens het PBL kan met dit pakket een belangrijke stap gezet worden om de stikstofuitstoot te verlagen en de natuur in Nederland te verbeteren. Het voorgestelde uitstootdoel voor de landbouw kan met dit pakket binnen bereik komen. Dan moeten wel ingrijpende beleidshervormingen slagen. Van boeren worden grote aanpassingen gevraagd, die niet voor alle bedrijven financieel haalbaar zijn. Op verzoek van het kabinet heeft het PBL een analyse gemaakt van het beleidspakket uit de kabinetsbrief ‘Weer ruimte voor boer, natuur en bouw’.  Lees meer over Ambitieus kabinetspakket brengt nieuw stikstofdoel binnen bereik, maar uitvoering vraagt uiterste van boeren en overheid

 Haan & Laan recenseren gebiedsontwikkelingen in Nederland. Mooie plannen genoeg, maar hoe pakken ze in werkelijkheid uit? In deze aflevering Hyde Park in Hoofddorp: “Straks een zeer dicht bebouwde en architectonisch boeiende wijk, maar voorlopig vooral een tochtige kantoorlocatie. Versnel nieuwbouw en maak het gebied tijdens de transitie optimaal leefbaar.” Lees meer over Hyde Park in Hoofddorp: wat vinden Haan & Laan er eigenlijk van?

Een schaalsprong in Groningen-Assen, Twente en Zuid-Limburg is geen regionale ontwikkelopgave, maar een nationale investeringskeuze. Rijk en regio moeten daarvoor langdurig en gelijktijdig investeren in economie, talent, infrastructuur en brede welvaart. Dat is de belangrijkste conclusie uit het onderzoek Initiëren van een schaalsprong van PosadMaxwan, waarvan de eerste inzichten in Assen zijn aangeboden aan minister Elanor Boekholt-O’Sullivan van VRO. Lees meer over Schaalsprong regio’s vraagt nationale investeringskeuze

In de reflectie op het Ontwerp-Natuurplan (ONP), dat door het ministerie van LVVN in juni aan de Tweede Kamer is gestuurd, schetsen PBL en WUR vijf aanbevelingen die essentieel zijn voor het definitieve Natuurplan dat in 2027 wordt ingediend. Zo heeft het definitieve Natuurplan baat bij een langetermijn visie op het Nederlandse natuurbeleid en bij een realistische inschatting van de opgaven. Een samenhangende inzet van maatregelen gericht op herstel van ecologische systemen is een belangrijke voorwaarde voor het behalen van de Europese doelen van de Natuurherstelverordening (NHV). Ook vraagt de NHV om een verbreding van het Nederlandse natuurbeleid en is er aandacht nodig voor de uitvoerbaarheid van natuurmaatregelen.   Lees meer over Reflectie op hoofdlijnen op het Nederlandse Ontwerp-Natuurplan voor de implementatie van de Europese Natuurherstelverordening

‘Hoe zou het landelijk gebied er in 2050 uit kunnen zien’, en ‘hoe zou daarin goed geboerd kunnen worden?’ Die vragen staan centraal in de publicatie Toekomstbeelden voor de landbouw. Hierin verkent het College van Rijksbouwmeester & Rijksadviseurs, met kennis en reflectie van Wageningen University & Research (WUR) en Deltares, mogelijke ontwikkelrichtingen voor landbouw en landelijk gebied. Het College wil het gesprek verbreden: van stikstof, normen en regelingen naar gebiedskwaliteit, boerenvakmanschap en de randvoorwaarden die nodig zijn om verandering samen mogelijk te maken. Lees meer over Voorbij de stikstofaanpak: toekomstbeelden voor de landbouw

In ROmagazine artikelen over de Wet versterking regie volkshuisvesting (ervaringen van Enschede, Eindhoven en Alkmaar), de Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (als model voor de transitie van het landelijk gebied), doorstroomlocaties voor statushouders (krijgen nauwelijks navolging), groen als aanjager van gebiedsontwikkeling (voorbeeld Manchester's Mayfield), vertrouwen in gebiedsontwikkeling (voorbeeld Suikerzijde Groningen) en meer aandacht voor het bouwen van 'complete wijken'. Lees meer over ROmagazine over de Wet versterking regie volkshuisvesting

Water en bodem sturend is als begrip niet meer weg te denken uit het vakgebied. Maar hoe neem je dat begrip concreet op in plannen? Daarover tasten de uitvoerende partijen in het duister, door een gebrek aan rijkssturing. Wetenschappers Adela Agnew en Emanuel Ubert onderzochten de lokale vertaling van het principe en laten hun licht schijnen over de kwestie. Lees meer over Water en bodem sturend, dit is er volgens experts nodig