Sinds eind vorige eeuw heeft de overheid veel maatregelen genomen om de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen te verminderen. Uit RIVM-onderzoek blijkt dat het aantal mensen dat is overleden na dagen met verhoogde concentraties van deze stoffen in de lucht tussen 1995 en 2019 met ongeveer een kwart is gedaald. Dit komt met name omdat er minder fijnstof en stikstofdioxiden in de lucht zitten. De concentratie ozon is in deze periode iets gestegen. Voor de gezondheid blijft het belangrijk te zorgen voor minder luchtverontreiniging. Acute effects of particulate matter, nitrogen dioxide and ozone in the Netherlands. Evaluation of risks and impacts of air pollution and identification of vulnerable groups | RIVM Lees meer

Gemeenten verhogen opnieuw de grondprijzen voor woningbouw en bedrijventerreinen. Dat blijkt uit de Benchmark gemeentelijk grond(prijs)beleid 2025-2026 van Stec Groep onder 122 gemeenten. ‘Transparantie in het grondprijsbeleid versnelt de planvorming en biedt duidelijkheid aan ontwikkelaars en woningcorporaties’, zegt adviseur Erik de Leve. Lees meer

In de Ontwerp-Nota Ruimte geeft het Rijk richting aan de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland tot 2050. De provincie Groningen waardeert dat het Rijk deze nationale Omgevingsvisie heeft opgesteld, om daarmee regie te kunnen voeren op de ruimte. Tegelijkertijd heeft de provincie vier belangrijke punten waarop de Ontwerpnota aangepast zou moeten worden. Lees meer

De industrie in Nederland heeft door schadelijke uitstoot grote impact op de gezondheid en leefomgeving van mensen. Omwonenden en werknemers hebben ernstige gezondheidsklachten en hogere zorgkosten én de uitstoot veroorzaakt schade aan de natuur. Omwonenden, gezondheids- en maatschappelijke organisaties, van Gezondheid op 1 en Natuur & Milieu tot KWF Kankerbestrijding en Longfonds, doen een gezamenlijke oproep aan de politiek om dit probleem aan te pakken: ‘Mensen hebben ernstige last van de industrie. De overheid móet actie ondernemen om ons en onze natuur beschermen.’ De groep biedt de oproep met een lijst maatregelen aan Tweede Kamerleden aan op dinsdag 9 december. Lees meer

Door toenemende schaarste aan geschikte grond wordt het hergebruik van vrijkomende grond steeds urgenter. Een digitale marktplaats daarvoor brengt overheden samen om vraag en aanbod te koppelen. Door grond zo veel mogelijk regionaal te hergebruiken en waar nodig op te waarderen, ontstaan voordelen voor kostenbeheersing, ecologie en duurzaamheid. Lees meer

Uit nieuw onderzoek van Natuur & Milieu blijkt dat bewoners van de meest versteende buurten van Nederland vaker kampen met wateroverlast, stress, eenzaamheid en een kwetsbare gezondheid. De hoeveelheid openbaar groen ligt in deze buurten maar liefst 93% lager dan in andere buurten. Lees meer

De wateropgave heeft niet alleen betrekking op de inrichting van nieuwe gebieden. Juist ook bij de herinrichting van bestaande gebieden is het zaak om vanaf het begin ook rekening te houden met water en bodem. Waterschap Vallei en Veluwe vatte de koe bij de horens en schreef een ontwerpprijsvraag uit voor het waterbeheer in naoorlogse woongebieden. Lees meer

De bekostiging van groene klimaatadaptatie in de bestaande stad schiet structureel tekort. Dat blijkt uit het nieuwe onderzoek Bekostiging groene klimaatadaptatie, uitgevoerd door bureaus &flux en Arcadis in opdracht van het ministerie van VRO. De onderzoekers doen negen aanbevelingen om gemeenten én het Rijk te helpen vergroening structureel te financieren. Lees meer

In de steden en in drie gebieden is de brede welvaart sinds 2020 lager dan in de rest van het land. Deze drie gebieden zijn het oosten van Groningen en Drenthe, het midden en zuiden van Limburg, en Zeeuws-Vlaanderen en het westen van Noord-Brabant. In deze regio’s is de materiële welvaart lager, de werkloosheid groter, de maatschappelijke betrokkenheid en het vertrouwen in anderen en instituties lager dan in gebieden met een hoge brede welvaart. Dit blijkt uit de regionale Monitor Brede Welvaart van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Lees meer

De rijksbeleidslijn Water en Bodem Sturend (WBS) moet ervoor zorgen dat ruimtelijke plannen beter aansluiten op de draagkracht van het water- en bodemsysteem. Onderzoek van Mijntje Schouteten, waarop Bureau BUITEN vanuit hun adviespraktijk reflecteert, laat zien hoe deze beleidslijn in de praktijk uitwerkt. Lees meer

De fragmentatie van natuurgebieden vormt een serieuze bedreiging voor de biodiversiteit. Ansink en Van ’t Veer tonen aan dat bedreigde diersoorten in het Nederlandse rivierengebied beter beschermd worden door natuurgebieden uit te breiden dan door het aanleggen van complexe verbindingsstructuren.  Lees meer

Grond speelt voor provincies steeds vaker een belangrijke rol bij het realiseren van hun doelen in beleids- en gebiedsprogramma’s. Ambities rond woningbouw, energietransitie, klimaatadaptatie, schoon en voldoende water en de transitie van het landelijk gebied: ze komen bovenop bekende thema’s als natuur en mobiliteit – die al jarenlang een beroep doen op de beschikbare grond. Doordachte grondstrategieën kunnen provincies helpen richting de uitvoering maar de praktijk blijkt weerbarstig. Lees meer

De wijken Velve-Lindenhof in Enschede en Wielwijk in Dordrecht zijn door sloop-nieuwbouw en de herinrichting van de openbare ruimte flink onder handen genomen. Leidt zo'n ingrijpend proces van verandering tot waardering bij bewoners of juist tot verlies van identiteit? En kunnen betekenisvolle plekken in zo'n woelige transitie hun betekenis behouden, of zijn er nieuwe plekken nodig om een nieuw wijkgevoel op te wekken? Onderzoeker Teun van den Ende onderzoekt in deze twee wijken hoe zo’n verandering uitpakt. Lees meer

Bedrijven die een (nieuw) plan willen uitvoeren op hun terrein, moeten ook de omgeving betrekken bij de ontwikkeling van dat plan. Deze participatie van de omgeving vormt een belangrijk aspect van de Omgevingswet. Maar hoe organiseer je dat als bedrijf? Een handreiking van DCMR biedt uitkomst. Lees meer

De leefbaarheid verbeterde in de 20 gebieden van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) gemiddeld iets sterker dan het landelijk gemiddelde tussen 2018 en 2024. De leefbaarheid in de NPLV-gebieden blijft nog wel flink achter bij het landelijk gemiddelde. Dat blijkt uit de voortgangsrapportage die minister Mona Keijzer van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening vandaag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Lees meer

Dat heringerichte buitenruimtes vaker worden gebruikt, blijkt uit een recente studie van De Haagse Hogeschool en GGD Haaglanden. Tegelijkertijd laat diezelfde studie zien dat dit gebruik kwetsbaar blijft zolang onderhoud, toegankelijkheid en veiligheid niet op orde zijn.In de studie Samen gezond bezig in de wijk zijn drie onderbenutte buitenruimtes in Den Haag Zuidwest tussen maart 2024 en juni 2025 onderzocht. Het onderzoek richtte zich niet alleen op de herinrichting zelf, maar ook op hoe bewoners de plekken gebruikten en waardeerden. De onderzoekers zagen dat factoren als ervaren veiligheid, onderhoud en toegankelijkheid invloed hadden op hoe vaak en met welk gevoel bewoners de plekken benutten. Lees meer

De Rijksuniversiteit Groningen (RUG) gaat onderzoek doen naar de basisvoorzieningen op het Groninger platteland, zoals onderwijs, zorg en winkels. Ook wordt er gekeken welke rol deze spelen in de leefbaarheid in de dorpen. Met deze informatie kan de provincie bepalen wat er nodig is om voor alle Groningers een gelijkwaardige toegang te kunnen geven tot deze voorzieningen. Het onderzoek start in januari en loopt tot en met september 2028 en wordt uitgevoerd onder leiding van hoogleraar plattelandsgeografie Tialda Haartsen van de Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen. De provincie maakt het onderzoek mogelijk vanuit het Uitvoeringsprogramma Gezondheid (2025-2025) met 300.000 euro subsidie van het Nationaal Programma Groningen. Lees meer

Als iemand de Nota Ruimte straks moet waarmaken, dan is het de generatie die er tot 2050 dagelijks mee werkt. Daarom vroegen we niet de usual suspects, maar twee jonge planmakers die midden in de woningmarkt, regionale samenwerking en digitale innovaties staan. Wat ontbreekt in de ontwerpnota, waar wringt het, en wat moet vooral veel concreter om hun toekomst niet te laten verzanden in papieren ambities? Lees meer

Defensie heeft definitief 56 locaties aangewezen die het nodig acht voor uitbreiding van de activiteiten van de krijgsmacht. Het zijn in grote lijnen dezelfde locaties als waarvoor het kabinet in mei al een voorkeur uitsprak. In december neemt het kabinet een definitief besluit over deze locaties. Lees meer

Zuid-Hollandse gemeenten werken met stedenbouwkundig bureau PosadMaxwan aan een omgekeerde verdichtingsaanpak: eerst ruimte voor groen, water en sociale netwerken, daarna woningbouw. Deze methode blijkt effectief in o.a. Dordrecht, Capelle en Rotterdam en levert vaak méér woningen én betere leefbaarheid op. Bewonersparticipatie speelt een centrale rol en gemeenten noemen de aanpak concreet en toepasbaar. Lees meer