Leefomgeving

Stedelijk groen is geen luxe, maar een slimme investering die helpt tegen hitte, wateroverlast en sociale problemen. Groene maatregelen zoals parken, groene daken en bomen leveren klimaatwinst, gezondheid en hogere leefbaarheid op, maar vragen om samenwerking tussen bewoners, gemeenten en andere partijen. Tegelijk moet beleid rekening houden met rechtvaardigheid, omdat vergroening soms leidt tot hogere huren en verdringing van kwetsbare bewoners.  Lees meer over Natuur in de stad als slimme investering

Gezondheid wordt in Eindhoven voortaan gemeten en gewogen per gebied ter grootte van vier voetbalvelden. Met het Omgevingswetprogramma Gezonde Leefomgeving 2026–2035 introduceert de stad een gezondheidskaart met duizenden zeshoeken. Die schaal maakt het mogelijk om gezondheid concreet mee te wegen in gebiedskaders, tenders en vergunningen.   Lees meer over Eindhoven borgt doelen Omgevingsvisie met innovatieve kaart

Eindhoven wil de gezondheid van inwoners verbeteren door in alle ruimtelijke plannen te sturen op acht sociale en fysieke indicatoren. Met een omgevingsprogramma brengt de gemeente het sociale en fysieke domein samen om gebiedsgericht te bepalen waar de grootste gezondheidswinst te behalen valt. Door deze datagedreven aanpak kan Eindhoven gerichter werken aan het verkleinen van gezondheidsverschillen en het creëren van een gezonde leefomgeving voor iedereen. Lees meer over Waar sociaal en fysiek samenkomen: Eindhoven stuurt op gezondheid met acht indicatoren

Klimaatverandering, bodemdaling en de wooncrisis komen samen in kwetsbare wijken waar ‘niets doen’ geen optie meer is. Maar wie neemt het initiatief en hoe financier je een innovatieve, klimaatadaptieve verdichtingsaanpak in deze wijken? Ontwerp, bestuur en publiek-private investeringen blijken onlosmakelijk verbonden in de zoektocht naar toekomstbestendige buurten.  Lees meer over Tabula scripta: ontwerpen aan een klimaatbewuste aanpak voor kwetsbare wijken

De hogescholen Van Hall Larenstein en Leiden hebben een handreiking ontwikkeld om water en bodem echt sturend te maken in omgevingsprogramma’s. De aanpak helpt overheden samenhangende keuzes te maken voor de fysieke leefomgeving. Centraal staat de ‘4C‑bloem’, met aandacht voor commitment, systeemgericht werken, samenwerking en continu leren.  Lees meer over Nieuwe handreiking: hoe water en bodem sturend maken in een omgevingsprogramma

Terneuzen wil een aantrekkelijke, compacte binnenstad die uitnodigt tot wonen, werken en verblijven. Met breed gedragen uitgangspunten, een integrale visie, duidelijke keuzes en een flink budget werkt de gemeente gericht aan deze ambities. Bewoners, retailers, de cultuursector en vastgoedeigenaren omarmen de plannen. ‘Als je wilt dat dit gaat lukken, moet je ook zelf investeren.’ Lees meer over Herinrichting binnenstad Terneuzen: zo omarmde iedereen de plannen

De provincie Zuid-Holland lanceert het digitale magazine De Groene Omslag. Het magazine brengt verhalen samen van bewoners, organisaties, scholen, gemeenten en ondernemers die werken aan een natuurinclusieve leefomgeving. Het doel: inspireren met praktijkvoorbeelden en laten zien hoe de natuurinclusieve beweging in de provincie groeit.  Lees meer over Zuid-Holland maakt de Groene Omslag

Om blootstelling van inwoners aan schadelijke stoffen en hinder te verminderen, laat de provincie Noord-Holland gezondheid zwaarder meewegen in haar beleid en ruimtelijke keuzes. Gedeputeerde Staten (GS) hebben daarvoor het Beleidskader Gezonde leefomgeving opgesteld. De provincie stuurt voortaan nadrukkelijker op het terugdringen van uitstoot en overlast van bedrijven, provinciale wegen en regionale luchthavens waarvoor zij bevoegd gezag is. Daarnaast wordt gezondheid volwaardig meegenomen bij beslissingen over de inrichting van de ruimte, zoals bij woningbouw en bedrijvigheid. Lees meer over Provincie stelt gezonde leefomgeving centraal

De gebiedsbiografie helpt NOVEX‑gebieden om cultuurhistorie beter te verbinden met grootschalige gebiedsontwikkeling. Uit onderzoek blijkt dat plannen mét een gebiedsbiografie meer concrete verwijzingen naar erfgoed bevatten. Het instrument creëert draagvlak en biedt partijen een gedeeld handelingsperspectief. Succesvolle inzet vraagt om maatwerk, het juiste moment in het proces en passende schaalniveaus. Lees meer over Gebiedsbiografie in de NOVEX-gebieden: erfgoed verbinden met grootschalige gebiedsontwikkeling

Samenwerking in gebiedsontwikkeling blijft versnipperd, terwijl integratie steeds urgenter wordt. Voorbeelden zoals energy‑ en mobiliteitshubs tonen dat het kan, maar een duidelijke ‘integrator’ ontbreekt. Buitenlandse modellen laten zien dat coöperaties en sterke intermediairs samenwerking kunnen dragen. De oproep: ontwikkel duurzame samenwerkingsvormen en betrek partijen vroegtijdig om complexe opgaven echt integraal aan te pakken. Lees meer over Samenwerking in het ruimtelijk domein, op zoek naar de grote 'integrator'

Middelgrote stationsgebieden bieden veel kansen voor woningbouw en economische groei. Experts benadrukken dat deze plekken geen slaapwijken moeten worden, maar levendige bestemmingen met voorzieningen en werkplekken. Voorbeelden zoals Dijk en Waard laten zien dat een gebiedsgerichte, bottom‑up aanpak goed werkt, al vormen beperkte spoorcapaciteit en rijksprioriteiten soms een rem op ontwikkeling.  Lees meer over Verstedelijking middelgrote stations: maak bestemmingen, geen woonwijken

Stationsomgevingen, parken en pleinen in Amsterdam worden heringericht om de sociale veiligheid te verbeteren. Dit onder meer door dynamische verlichting, kiosken bij metro-ingangen en betere zichtlijnen. Deze ingrepen komen voort uit een integrale aanpak voor een aantrekkelijkere en veiligere openbare ruimte, met extra aandacht voor vrouwvriendelijke inrichting.      Lees meer over Amsterdam herontwerpt de openbare ruimte met vrouwelijke blik

Gemeenten pakken weer vaker actief grondbeleid op om woningbouw en gebiedsontwikkeling te versnellen. Uit voorbeelden in Deventer, Groningen en Alphen aan den Rijn blijkt dat minnelijke verwerving, voorkeursrecht en soms onteigening helpen om regie te houden en speculatie te voorkomen. Lees meer over Van minnelijke verwerving tot onteigenen: actief grondbeleid in de praktijk

Gemeenten willen meer invloed uitoefenen op de realisatie van (betaalbare) woningbouw, de energietransitie en maatschappelijke voorzieningen. Dit kan door actief grondbeleid te voeren. In dit artikel delen we praktijkvoorbeelden uit Deventer, Groningen en Alphen aan den Rijn. Zij zetten verschillende grondbeleidsinstrumenten in om te sturen op ruimtelijke ontwikkelingen. Je krijgt zeven tips van deze gemeenten die je zelf kunt toepassen in de praktijk. Lees meer over Van minnelijke verwerving tot onteigenen: actief grondbeleid in de praktijk

Het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA zet stevig in op versnelling van woningbouw, minder regels en meer regie. In vrijwel alle hoeken van het ruimtelijk domein wordt die richting herkend en deels verwelkomd. Tegelijk klinkt breed de waarschuwing dat ambities zonder structurele financiering, uitvoeringskracht en ecologische borging niet landen in de praktijk. Bouwers, ontwikkelaars, infrastructuurbedrijven, milieuorganisaties en de agrarische sector leggen elk hun eigen accenten, maar delen één zorg: goede intenties zijn onvoldoende. Lees meer over Coalitieakkoord langs ruimtelijke meetlat

Rijkswaterstaat en IPLO hebben een nieuwe publicatie uitgebracht met praktische tips voor het inzetten van plan‑MER bij programma’s. Veel overheden worstelen met vragen over wanneer een plan‑MER nodig is en hoe je deze effectief inzet. De publicatie biedt een stappenplan in zeven fasen, van de go/no‑go‑beslissing tot vaststelling van het programma. Vroegtijdige inzet van MER helpt bij het structureren van milieu‑informatie, het verkennen van alternatieven en het vergroten van draagvlak.  Lees meer over Inzet plan-mer bij een programma

Veel winkelcentra staan onder druk door verdichting en veranderende mobiliteit. Uit onderzoek van Sweco blijkt dat mobiliteit en logistiek bijna de helft van de ruimte rond winkelcentra innemen, terwijl bereikbaarheid cruciaal blijft. De oplossing ligt in een integrale aanpak, waarbij mobiliteit, logistiek, verblijfskwaliteit en retail samen worden ontworpen om centra toekomstbestendig en aantrekkelijk te houden. Lees meer over De benodigde revolutie rond winkelcentra

Eindhoven en Assen behoren tot de eerste gemeenten met een goed toegankelijk en doorzoekbaar omgevingsprogramma op het DSO. Waar veel gemeenten worstelen met annoteren, laten zij zien dat het wél kan: Eindhoven met een volledig geannoteerd Warmteprogramma, Assen met een helder opgebouwd Water- en Rioleringsprogramma. Hun succes komt door investeren in expertise, testen en interne ondersteuning. Lees meer over Eerste gemeenten succesvol met toegankelijk omgevingsprogramma

Met belastingen, subsidies en omgevingsbeleid draagt de overheid bij aan dure landbouwgrond. Dit belemmert de verduurzaming van de landbouw. Hervorm daarom belastingvoordelen en subsidies voor landbouwgrond, kies per gebied duidelijk tussen scheiding of verweving van landbouw en natuur, en grijp steviger in op de grondmarkt. Dit adviseert de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) in zijn advies ‘Grond voor verbetering: over de rol van grond in het landelijk gebied’ dat vandaag is overhandigd aan minister Femke Wiersma van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN).  Lees meer over Grondbeleid moet op de schop voor goede toekomst landelijk gebied

Niet meer roken in het park. Dat is de nieuwe werkelijkheid in het Seeligpark in Breda, dat 6 mei opent op het terrein van de voormalige Seeligkazerne. Het is volgens de stad het eerste rookvrije stadspark van Nederland. Met deze mijlpaal geeft Breda invulling aan de ambities uit de Gezondheidsvisie Gedurfd, Gezond en Gelukkig 2024 - 2040, waarin staat dat iedere inwoner moet kunnen leven in een omgeving die gezond gedrag stimuleert. De ambitie? In 2035 een Rookvrije Generatie. Lees meer over Breda eerste stad van Nederland met rookvrij park