Leefomgeving

Een groot deel van de Tweede Kamer maakt zich zorgen over de gezondheidsrisico’s voor mensen die in de buurt van geitenhouderijen wonen en dringt bij het kabinet aan op sneller handelen. De ministers van Volksgezondheid en Landbouw, Bruijn en Wiersma, hebben de Tweede Kamer vrijdag laten weten dat zij op dit moment nog geen afstandsnorm willen invoeren. Zij willen eerst van de Gezondheidsraad weten hoe groot het risico op longontsteking is voor mensen die op een afstand tussen 500 en 1.000 meter van een geitenhouderij wonen. Lees meer over Deel Kamer wil sneller besluit over afstand tot geitenhouderijen

De gemeente Groningen werkt al enkele jaren met een eigen ontwerpleidraad die moet helpen om de kwaliteit van de openbare ruimte structureel te verbeteren. De leidraad brengt tien ruimtelijke dimensies samen – van groen en blauw tot verblijf, mobiliteit en lichtkwaliteit – en biedt daarmee een integraal denkkader voor ontwerpers, beleidsmakers én bewoners.     Lees meer over Ontwerpleidraad Groningen steun voor groene openbare leefruimte

Het uitkopen van boeren om stikstof te besparen had veel efficiënter gekund als een kleine groep piekbelasters had meegedaan. Met veel minder geld én met minder boeren was dan hetzelfde resultaat geboekt. Dat blijkt uit gezamenlijk onderzoek van NRC, Follow the Money en Omroep Gelderland. Dan hadden vooral boeren rondom de Veluwe mee moeten doen. Lees meer over Uitkopen om stikstof had voor 1,5 miljard minder gekund, én met minder boeren

Het Rijk, de provincie Zuid-Holland, de gemeente Rotterdam en het Havenbedrijf Rotterdam starten vanuit NOVEX een onderzoek naar oplossingen voor het ruimtegebrek in de haven én het verbeteren van de leefomgeving in de regio. Dit is nodig om de transitie (energie-, grondstoffen- en materialentransitie) van de haven te versnellen en tegelijk te zorgen voor een aangename leef- en werkomgeving. Lees meer over Onderzoek naar ruimtegebrek in de haven en verbeteren leefomgeving van start

Gemeenten moeten hun weg nog vinden in het maken en publiceren van programma’s onder de Omgevingswet. Naast technische issues werpt het nieuwe instrument nog veel vragen op. In het programma maken gemeenten onder meer inzichtelijk hoe ze de beleidsdoelen uit hun omgevingsvisie gaan realiseren. Er zijn uiteenlopende typen programma's. Zo zijn sommige programma’s verplicht vanwege de Europese wetgeving of aanvullende leefomgevingseisen, zoals het Actieplan Geluid, dat een kwart van de gemeenten moet opstellen. De komende jaren komen daar de verplichte programma’s voor warmte en volkshuisvesting bij voor alle gemeenten. Lees meer over Gemeenten nog zoekende met omgevingsprogramma

Gemeenten en provincies krijgen vanaf 1 januari 2026 sneller en beter ondersteuning bij de ruimtelijke inpassing van belangrijke energie-infrastructuurprojecten. Ook kunnen zij bij meer soorten projecten hulp krijgen van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). De extra ondersteuning is nodig omdat gemeenten en provincies met steeds meer ruimtelijke opgaven te maken hebben, vaak tegelijk en onder tijdsdruk. Zij moeten schaarse ruimte verdelen tussen nationale, regionale en lokale belangen, wat energie-infrastructuurprojecten complex maakt. Extra kennis en capaciteit vanuit de expertpool kan hen helpen om deze keuzes zorgvuldig en tijdig te maken. Lees meer over Gemeenten en provincies krijgen meer hulp bij energie-infrastructuurprojecten vanaf 2026

“Een rechtvaardige stad waarin bewoners actief betrokken zijn bij hun leefomgeving, gelijke kansen hebben en waarin leefbaarheid en welzijn centraal staan.” Dat is de ambitie van de onderzoekers van bureau KAW, in de onlangs gepresenteerde publicatie ‘Gelijke Grond’. De studie benoemt vier voorwaarden om een rechtvaardige wijkaanpak te realiseren, met een sleutelrol voor de professionals die verschillende werelden bij elkaar brengen. Lees meer over KAW komt met voorstellen voor een ‘rechtvaardige’ wijkaanpak

Minimaal 25 procent van de openbare ruimte moet zijn bestemd voor bewegen, meer groen en een norm voor vaste ontmoetingsplekken op straat. In opdracht van het ministerie van VWS presenteert het RIVM ruimtelijke vuistregels voor een gezonde leefomgeving. Die moeten een tegenhanger bieden voor harde normen rond parkeren, verkeer en woningbouw. ‘Ontbreken normen verzwakt gezondheid in beleid en ontwerp.' Lees meer over RIVM geeft gemeenten en provincies houvast voor gezonde keuzes in schaarse ruimte

Om de vele transities waar Nederland de komende jaren voor staat goed te laten landen, is goed opdrachtgeverschap van het grootste belang. De Rijksprijs Gouden Piramide vestigt juist de aandacht op dat vak. Hoe kijken verschillende oud-juryleden terug op hun deelname aan de jury van de Gouden Piramide, wat nemen ze daarvan mee voor hun eigen vak en hoe kijken zij aan tegen de grote verbouwing van Nederland – en de rol van opdrachtgevers daarbij? In de eerste van vier artikelen geven Bianca Seekles, Peter van der Gugten en Peter Kuenzli hun visie op het werken aan toekomstbestendige buurten, dorpen en wijken. Lees meer over De lessen van de Gouden Piramide (deel 1): werken aan bestendige buurten, dorpen en wijken

De gezamenlijke provincies spreken in hun zienswijze waardering uit voor het feit dat de ruimtelijke ordening, onder coördinatie van de Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, weer stevig op de Rijksagenda staat. De inrichting van Nederland is een gezamenlijke opgave, waarbij provincies, gemeenten en waterschappen samen de regio vormen. De provincies staan klaar om hierover met het kabinet in gesprek te gaan en omarmen daarbij het uitgangspunt: ‘elke regio telt’. Lees meer over Provincies pleiten in hun zienswijze op de ontwerp Nota Ruimte voor duidelijke keuzes

Ruim vijftig organisaties en gemeenten willen gezamenlijk sneller toewerken naar natuurinclusieve leefomgevingen als norm. In Den Bosch tekenden zij het Manifest voor groen wonen, bewegen, spelen en ontmoeten, opgesteld door Collectief Natuurinclusief. Het doel is om overal in Nederland natuur en gezondheid integraal mee te nemen in de fysieke inrichting. ‘Gebiedsontwikkeling wordt zo een investering in gezondheid en klimaat.’  Lees meer over Brede coalitie tekent voor groene buurten

Waterschappen staan steeds meer op hun strepen bij de ruimtelijke planvorming door gemeenten. De gang naar de rechter wordt niet geschuwd. Gemeenten zijn gewaarschuwd. Lees meer over Activistisch waterschap tart gemeente

Om de twintig gebieden van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) te ondersteunen bij het verbeteren van de leefbaarheid zijn de middelen vanuit de SPUK Kansrijke Wijk 2026-2028 toegekend. Het Rijk stelt hiervoor ruim € 400 miljoen beschikbaar. Hiermee voeren de NPLV-gebieden interventies uit die bijdragen aan betere kansen en meer perspectief voor bewoners. Lees meer over €400 miljoen voor SPUK Kansrijke Wijk: zo zetten NPLV-gebieden de middelen in

Sinds eind vorige eeuw heeft de overheid veel maatregelen genomen om de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen te verminderen. Uit RIVM-onderzoek blijkt dat het aantal mensen dat is overleden na dagen met verhoogde concentraties van deze stoffen in de lucht tussen 1995 en 2019 met ongeveer een kwart is gedaald. Dit komt met name omdat er minder fijnstof en stikstofdioxiden in de lucht zitten. De concentratie ozon is in deze periode iets gestegen. Voor de gezondheid blijft het belangrijk te zorgen voor minder luchtverontreiniging. Acute effects of particulate matter, nitrogen dioxide and ozone in the Netherlands. Evaluation of risks and impacts of air pollution and identification of vulnerable groups | RIVM Lees meer over Verbeterde luchtkwaliteit leidt tot afname sterfte

Gemeenten hebben in de transitieperiode veel vragen over het gebruik van voorrangsregels bij het opbouwen van het nieuwe deel van het omgevingsplan en het mogelijk maken van gebiedsontwikkelingen. De VNG ziet in de praktijk dat gemeenten deze voorrangsconstructies op uiteenlopende manieren toepassen.  Lees meer over Voorrangsregels omgevingsplan toegestaan - mits zorgvuldig

Gemeenten verhogen opnieuw de grondprijzen voor woningbouw en bedrijventerreinen. Dat blijkt uit de Benchmark gemeentelijk grond(prijs)beleid 2025-2026 van Stec Groep onder 122 gemeenten. ‘Transparantie in het grondprijsbeleid versnelt de planvorming en biedt duidelijkheid aan ontwikkelaars en woningcorporaties’, zegt adviseur Erik de Leve. Lees meer over Gemeenten verhogen opnieuw grondprijzen

In de Ontwerp-Nota Ruimte geeft het Rijk richting aan de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland tot 2050. De provincie Groningen waardeert dat het Rijk deze nationale Omgevingsvisie heeft opgesteld, om daarmee regie te kunnen voeren op de ruimte. Tegelijkertijd heeft de provincie vier belangrijke punten waarop de Ontwerpnota aangepast zou moeten worden. Lees meer over Oproep provincie aan Rijk: heb aandacht voor kwaliteit leefomgeving

Door toenemende schaarste aan geschikte grond wordt het hergebruik van vrijkomende grond steeds urgenter. Een digitale marktplaats daarvoor brengt overheden samen om vraag en aanbod te koppelen. Door grond zo veel mogelijk regionaal te hergebruiken en waar nodig op te waarderen, ontstaan voordelen voor kostenbeheersing, ecologie en duurzaamheid. Lees meer over Grip op grond

Uit nieuw onderzoek van Natuur & Milieu blijkt dat bewoners van de meest versteende buurten van Nederland vaker kampen met wateroverlast, stress, eenzaamheid en een kwetsbare gezondheid. De hoeveelheid openbaar groen ligt in deze buurten maar liefst 93% lager dan in andere buurten. Lees meer over Juist in kwetsbare buurten is het tekort aan groen het grootst

De wateropgave heeft niet alleen betrekking op de inrichting van nieuwe gebieden. Juist ook bij de herinrichting van bestaande gebieden is het zaak om vanaf het begin ook rekening te houden met water en bodem. Waterschap Vallei en Veluwe vatte de koe bij de horens en schreef een ontwerpprijsvraag uit voor het waterbeheer in naoorlogse woongebieden. Lees meer over Waterschap Vallei en Veluwe zet ontwerpkracht in voor toekomstbestendige naoorlogse wijken