Referentienormen
Steeds meer gemeenten ontwikkelen referentienormen voor maatschappelijke voorzieningen. Op die manier kunnen zij weloverwogen beslissingen nemen over welke voorzieningen nodig zijn in de veranderende stad of gemeente. En wat mogelijk of haalbaar is in de beperkte ruimte. Referentienormen vormen vooral het startpunt voor het gesprek tussen ambtenaren van verschillende afdelingen van het fysieke en sociale domein en met bewoners, maatschappelijke partners en marktpartijen.
De onderstaande praktijkvoorbeelden zijn afkomstig van diverse gemeenten die afgelopen jaren beleid op maatschappelijke voorzieningen hebben ontwikkeld. Dit is bedoeld om gemeenten te informeren en hen te inspireren om hun eigen beleid vorm te geven.
Referentienormen: hulpmiddel bij kiezen van juiste voorzieningen
Platform31, 8 februari 2024
Maatschappelijke voorzieningen zijn van groot belang voor de leefbaarheid. Steeds meer (middel)grote steden ontwikkelen referentienormen, zodat ze weloverwogen beslissingen kunnen nemen over welke voorzieningen nodig zijn in de veranderende stad, en wat haalbaar is in de beperkte ruimte. In dit artikel vind je voorbeelden, verdiepende informatie en praktische tips voor het werken met referentienormen.
Praktijkvoorbeelden van referentienormen uit gemeenten
Ontwikkelperspectief Maatschappelijke Voorzieningen
Delft, 2025
Download ontwikkelperspectief (pdf)
Download referentienormen (pdf)
Leidraad Sociaal stedelijke ontwikkeling
Almere, 2024
Lees verder (pdf)
Normenkader Maatschappelijke voorzieningen
Ede, 2024
Referentienormenkader maatschappelijke voorzieningen
Almere, 2023
Lees verder (pdf)
Handboek maatschappelijke voorzieningen, sport, groen en spelen
Amsterdam, 2022
Stedelijk programmeren
Delft, 2022
Lees verder (pdf)
Programmaplan maatschappelijke voorzieningen
Zwolle, 2022
Lees verder (pdf)
Programmaplan maatschappelijke voorzieningen Haven-Stad
Amsterdam, 2021
Lees verder (pdf)
Haagse Referentienormen maatschappelijke voorzieningen
Den Haag, 2021
Vuistregels en referentiewaarden
Rotterdam, 2021
Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040
Utrecht, 2021
Barcode systematiek bepaalt hoeveel m2 voorzieningen nodig zijn bij toevoeging van extra woningen. Zie paragraaf 5.1 van de Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 (vanaf p. 71).
Download Ruimtelijke strategie Utrecht 2040