De energievoorziening van de toekomst heeft een grote invloed op de ruimtelijke inrichting van Nederland. Dat wordt nu snel zichtbaar met onder meer de vele duizenden transformatorhuisjes die een plek krijgen – veelal in de openbare ruimte. Ben van der Meer, stadsbouwmeester in Groningen, vertelt hoe hij als kritische vriend dat proces vormgeeft. “Kunnen die huisjes niet wat mooier? Nee, dat kan dus niet meer.” Lees meer

Sinds 2018 investeert het Rijk, samen met een groot aantal regio’s, in Regio Deals om de brede welvaart in Nederland te versterken. Van Zeeuws-Vlaanderen tot Oost-Groningen en van de Waddeneilanden tot Zuid-Limburg: er is inmiddels meer dan 3,7 miljard euro aan projecten opgestart om regionale uitdagingen aan te pakken. De resultaten tot nu toe zijn veelbelovend, maar de echte winst – een ‘vliegwieleffect’ om de brede welvaart in de regio’s structureel te verbeteren – moet de komende jaren nog worden verzilverd. Dit artikel maakt de tussenbalans op.   Lees meer

Woningcorporaties werken hard aan de afspraken die ze met het kabinet maakten. De nieuwbouwproductie zit in de lift en ze steken meer geld in onderhoud en verduurzaming. Nieuwe berekeningen laten echter zien dat corporaties dat financieel niet volhouden: er ontstaat een tekort van bijna € 20 miljard. Aedes herhaalt haar oproep in een brief aan de Tweede Kamer naar aanleiding van de behandeling van de VRO-begroting voor 2026 op dinsdag 13 januari 2026.  Lees meer

Vier partijen in Noord-Nederland zijn erin geslaagd om medicijnresten uit gezuiverd rioolwater op de locatie bij de zuivering in Garmerwolde zó effectief te verwijderen dat het niet alleen voldoet aan de strenge Europese normen van 2045 maar ook een duurzame bron kan worden voor industriewater. Waterschap Noorderzijlvest, industriewaterproducent North Water, waterlaboratorium WLN en kennisinstelling Centre of Expertise Watertechnology concluderen dit na drie jaar gezamenlijk onderzoek binnen het project REGAIN.    Lees meer

Hoogbouw zonder collectieve ruimte is verleden tijd. Zeker bij stedelijke verdichting moeten woontorens actief bijdragen aan ontmoetingsplekken en voorzieningen. ‘Nieuwe projecten kunnen eigenlijk niet meer zonder’, klonk het op Festival Stad in Den Haag. Zonder gedeelde ruimtes dreigen nieuwe woonprojecten leefbaarheid te ondermijnen in plaats van te versterken.  Lees meer

Het vergunningensysteem verkeert vanwege de stikstofproblematiek in zwaar weer en de werkdruk bij vergunningverlening en planvorming neemt verder toe. De VNG vraagt bij de Kamer aandacht voor voldoende tijd en capaciteit om beleid uitvoerbaar te houden en ruimtelijke ontwikkeling niet te laten stilvallen.  Lees meer

Woningbouw moet meer zijn dan een kwantitatieve opgave, stelt het College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs (CRa). In een brief aan de formerende partijen en de Tweede Kamercommissie VRO doen zij twaalf aanbevelingen voor een toekomstbestendige volkshuisvesting en woonomgeving. Het gaat niet alleen om huizen, maar ook om gemeenschappen en leefkwaliteit.  Lees meer

Almere wil de verdeling van sociale huurwoningen eerlijker maken. Actieve woningzoekers, leraren en 65-plussers krijgen in bepaalde gevallen voorrang. Ook stimuleert de gemeente doorstroming en beschermt zij middeninkomens via regels voor middenhuur en betaalbare koop. De plannen liggen vanaf 28 januari ter inzage. Lees meer

Amsterdam krijgt ondanks het landelijke verbod toch een hyperscale‑achtig datacenter van Microsoft, doordat het project is opgeknipt in drie losse torens. Samen verbruiken ze evenveel stroom als alle huishoudens in Haarlem, terwijl de regio al kampt met zware netcongestie. Critici vrezen dat woningbouw en andere aansluitingen hierdoor verder in de knel komen. Ook is er politieke ophef omdat Microsoft de enige klant blijkt, terwijl eerder werd gesproken over meerdere gebruikers. Lees meer

De Beroepsvereniging van Nederlandse Stedenbouwkundigen en Planologen viert haar 25-jarig bestaan. Een mooie aanleiding om te onderzoeken hoe het vak van de stedenbouw er voor staat. Op 30 januari verschijnt het vuistdikke jubileumboek, ruim 1.200 pagina’s met projecten van de leden. BNSP-voorzitter Eric van der Kooij vertelt over hoe de vereniging aan de weg timmert. Lees meer

Steeds meer gemeenten werken actief aan deelmobiliteit. Niet alleen om inwoners extra vervoersmogelijkheden te bieden, maar ook om bredere maatschappelijke doelen te ondersteunen: leefbare wijken, duurzame mobiliteit, ruimte voor woningbouw en een betere bereikbaarheid. Binnen het samenwerkingsprogramma Natuurlijk!Deelmobiliteit werken het Rijk, gemeenten, provincies, regio’s en andere partners samen aan het opschalen en versterken van deelmobiliteit in Nederland. Tegelijkertijd groeit ook de aandacht voor deelmobiliteit binnen de wetenschap. Vanuit verschillende disciplines doen onderzoekers onderzoek naar het gebruik, de effecten en de randvoorwaarden van deelmobiliteit. Die kennis biedt waardevolle inzichten voor professionals in het gemeentelijke domein: om beleid te onderbouwen, om keuzes beter te begrijpen en om in de praktijk gerichter te handelen. Lees meer

Het wereldwijde watersysteem verkeert in ernstige problemen en functioneert op veel plaatsen niet meer. Dat concludeert een nieuw rapport van de Verenigde Naties (VN). In meerdere regio’s gebruiken landen structureel meer water dan er beschikbaar is, waardoor watertekorten snel toenemen. Lees meer

De Nederlandse staat heeft onvoldoende gedaan om de inwoners van Bonaire te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Ook zijn ze achtergesteld bij inwoners van het Europese deel van Nederland. Dat oordeelde de rechtbank in Den Haag vanmiddag in de zaak die milieuorganisatie Greenpeace had aangespannen tegen de Staat. Praktisch betekent dit dat de overheid extra stappen moet zetten in de strijd tegen klimaatverandering. Zo moet er uiterlijk in 2030 een plan komen om de Bonairianen te beschermen tegen zeespiegelstijging, de teloorgang van koraalriffen en andere gevolgen van klimaatverandering. Lees meer

In het digitale tijdperk moeten centrumgebieden hun meerwaarde meer dan ooit verdienen. Een goede programmering van diverse, complementaire activiteiten is daar onderdeel van. Maar hoe borg je ruimte voor activiteiten die veel waarde, maar minder huur opbrengen? Deze en andere vragen staan centraal in de nieuwe publicatie ‘De moderne agora – Gedeeld verlangen’ van stichting De Nieuwe Winkelstraat (DNWS).  Lees meer

Gemeenten zien Europa vooral als een aanvullende bron voor het verwerven van fondsen en subsidies. Om echt van Europese samenwerking te kunnen profiteren, moeten gemeenten eerst het bewustzijn daarover in de eigen organisatie versterken en werken aan een eigen Europese strategie, vinden Pieter Jeroense en Mendeltje van Keulen. In dit essay geven ze alvast een voorzet. Lees meer

Het Rijk wil meer woningen, meer energie-infrastructuur en meer ruimte voor natuur, maar maakt nog onvoldoende scherpe keuzes. Dat stelt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in een reflectie op de Ontwerp-Nota Ruimte. Volgens het PBL bevat de nota goede ambities, maar is aanscherping nodig om te voorkomen dat ruimtelijke plannen vastlopen op schaarse ruimte, water, energie en natuur. Lees meer

Als er natuur moet verdwijnen, dan is het voor de plantendiversiteit schadelijker om veel kleine gebieden op te offeren dan enkele grote. Dat suggereert een nieuwe modelstudie van Utrechtse ecologen die daarover hebben gepubliceerd in het vakblad Ecosphere. Uit hun studie blijkt dat meer realistische wiskundige modellen, die rekening houden met verschillen in de manier waarop plantensoorten zich verspreiden, een groter verlies aan plantensoorten voorspellen bij het verdwijnen van leefgebieden dan eerder gepubliceerde modellen waarbij deze verschillen niet waren meegenomen.   '' Lees meer

Het moet makkelijker worden om woningen te delen. Daarom werken corporaties, gemeenten, studentenorganisaties en het ministerie van VRO aan een registratie- en matchingsysteem. De Utrechtse woningcorporatie Woonin kan niet wachten en roept gemeenten op regels rondom woningdelen alvast te vereenvoudigen.  Lees meer

De regeringscommissaris voor de Omgevingswet Kars de Graaf heeft voor de tweede keer een advies gegeven over de doorwerking van een concept wetsvoorstel op het stelsel Omgevingswet. De regeringscommissaris voor de Omgevingswet geeft advies over de consultatieversie van het voorstel voor de Wet op de defensiegereedheid. Het wetsvoorstel regelt uitzonderingen op inhoudelijke en procedurele bepalingen van de Omgevingswet. De regeringscommissaris doet in het advies 6 aanbevelingen voor nadere toelichting of heroverweging van delen van het voorstel.  Lees meer

Woensdag 21 januari spraken Bouwend Nederland, VNO-NCW, Natuurmonumenten en Natuur en Milieu met de formerende partijen over oplossingen voor het stikstofprobleem. De organisaties stellen een pakket voor dat het stikstofprobleem structureel moet oplossen. Het levert 40% reductie in 2030 en 50% in 2035, vraagt 19 miljard euro investering, en combineert landelijke maatregelen met beschermingszones rond Natura 2000 en duidelijke reductiedoelen per bedrijf om vergunningverlening weer vlot te trekken.  Lees meer