- kennisvanstadenregio
- Kennisdossiers
- Kennisdossier Economische veerkracht
- Toekomstgerichte bedrijventerreinen
Contact
Sarah Duister
Toekomstgerichte bedrijventerreinen
Kennisdossier: Economische veerkracht
Bedrijventerreinen staan aan de vooravond van een uitgebreide herstructurering. Deze herstructurering dient verschillende doelen. Ten eerste dienen de vaak versteende omgevingen te worden vergroend, met het oog op klimaatadaptatie, biodiversiteit en de belevingswaarde. Ten tweede dient de ruimte op bedrijventerreinen beter te worden benut. Op dit moment is er nog te vaak sprake van lage dichtheden, en hebben terreinen vaak geen duidelijk economisch profiel of milieucategorie. Dit is wel wenselijk, bijvoorbeeld om een innovatief ecosysteem te stimuleren, om ruimte te creëren voor circulaire activiteiten of om reststromen te kunnen benutten. Een veelgehoorde ambitie is daarom om ‘het juiste bedrijf op de juiste plek’ te krijgen.
Bedrijventerreinen in binnenstedelijke gebieden staan bovendien onder toenemende druk als gevolg van de woningbouwopgave. De uitdaging voor de komende jaren is om wonen en werken op dit soort werklocaties zo goed mogelijk met elkaar te integreren. Welk type werk leent zich voor functiemenging en past dus goed in de ‘nieuwe wijkeconomie’? Welke bedrijfsprocessen (eventueel) meerlaagse bedrijfsruimte, en wat kan beter geclusterd worden op (buitenstedelijke) bedrijventerreinen? En hoe verhoudt het gewenste en noodzakelijke type bedrijvigheid zich tot de skills van de nabije beroepsbevolking?
De (her)ontwikkeling en herinrichting van werklocaties leidt tot regionale ruimtelijke puzzels. Op deze pagina in het kennisdossier geven we een overzicht van relevante nieuwsberichten en (onderzoeks)publicaties over de verduurzaming en herstructurering van bedrijventerreinen, functiemenging en werklandschappen van de toekomst.
Publicaties en onderzoek
Groningen en Drenthe investeren 10 miljoen in verouderde werklocaties
Provincie Groningen, 7 juli 2026
Met de oprichting van een herstructureringsmaatschappij willen Groningen en Drenthe oude werklocaties vernieuwen en bestaande ruimte en leegstaande panden beter benutten. De Herstructureringsmaatschappij Drenthe-Groningen (HMDG) krijgt een startkapitaal 10 miljoen euro startkapitaal. De organisatie wil samen met bedrijven en investeerders structureel verouderde terreinen opknappen.
Parkmanager/bedrijventerreinen tool collectieve vervoersoplossingen
mobiliteitstool-bedrijventerreinen.nl, mei 2026
Bereikbaarheidsproblemen aanpakken doe je vaak beter samen. Deze tool helpt bedrijven en bedrijventerreinen om gezamenlijke vervoersoplossingen te ontwikkelen en te organiseren. Daarnaast biedt de tool ondersteuning bij samenwerking, investeringen en het maken van afspraken rondom collectieve mobiliteit.
Energie als ordenend principe voor toekomstbestendige bedrijventerreinen
Ministerie van BZK, 30 april 2026
Hoe ontwerp je een bedrijventerrein dat volledig energie‑onafhankelijk is? In dit praktijkverhaal over bedrijventerrein Medel in Tiel laat ministerie van BZK zien hoe energie als leidend principe wordt ingezet bij de ontwikkeling van het eerste energie‑onafhankelijke bedrijventerrein van Europa. Het resultaat: een gebied dat slim omgaat met opwek, opslag en verbruik, en daarmee een voorbeeld vormt voor andere regio’s.
Nieuwe handreiking: Circulaire economie op bedrijventerreinen
Ministerie van BZK, juli 2025
Deze nieuwe handreiking biedt handvatten voor de ruimtelijke inpassing van circulaire economie op bedrijventerreinen aan o.a. accounthouders van gemeenten en vertegenwoordigers namens bedrijventerreinen, besturen van ondernemersverenigingen en vertegenwoordigers van bedrijven investeringszones (BIZ).
Beter benutten doe je zo – De werkwijze van 4 (her)ontwikkelingsmaatschappijen
SKBN, april 2025
De fysieke ruimte in Nederland staat onder druk. Tegelijkertijd groeit de behoefte aan toekomstbestendige bedrijventerreinen waar ruimte is voor werkgelegenheid, verduurzaming en economische dynamiek. In deze publicatie laten zien hoe vier (her)ontwikkelingsmaatschappijen hier in de praktijk vorm aan geven. Van strategische grondverwerving tot het inzetten van revolverende fondsen, van circulaire herontwikkeling tot het creëren van betaalbare ruimte voor mkb’ers en maakbedrijven – de cases tonen aan dat herstructurering loont, mits slim georganiseerd en gefinancierd.
Herontwikkeling van verouderde bedrijfslocaties
Buck Consultants International, 14 november 2024
Succesvolle herontwikkeling van verouderde bedrijfslocaties helpt bedrijven in ruimtenood, vermindert ‘verdozing van het landschap’, levert behoud werkgelegenheid op leidt tot toekomstbestendige bedrijventerreinen door verbetering van kwaliteit en duurzaamheid. In de afgelopen 8 jaren zijn 116 verouderde bedrijfslocaties (elk minimaal 15.000 m2) herontwikkeld, waardoor 4,4 miljoen m2 (merendeels) nieuw bedrijfsvastgoed is ontwikkeld. Daarmee is 320 hectare nieuw te ontwikkelen bedrijventerrein niet nodig geweest, ook al omdat de locaties na de herontwikkeling veel intensiever worden benut (92% hogere ruimte-intensiteit).
Zie ook: Tegelijkertijd met het onderzoek is een ‘Leidraad Herontwikkeling Bestaande Bedrijfslocaties’ gepresenteerd. Deze Leidraad biedt concrete handvatten om als lokale overheid aan de slag te gaan met herontwikkeling in goede dialoog met de markt.
Ruimtelijke Economische Verkenning: bouwsteen voor visie op ruimtelijk en economische structuur
Ministerie van EZ, 25 september 2024
Minister Beljaarts (ministerie van EZ) heeft de Tweede Kamer in een voortgangsbrief geïnformeerd over de stand van zaken rond het programma Ruimte voor Economie. Daarbij heeft hij de Ruimtelijke Economische Verkenning (REV) aangeboden. Op basis van de REV start het ministerie met de ontwikkeling van een visie op de ruimtelijk en economische structuur van Nederland. Samen leveren ze de economische bouwstenen voor de Nota Ruimte.
Lees verder (Kennisnetwerk Regionale Economie)
Samen werken
Raad voor de leefomgeving en infrastructuur, juli 2024
Bedrijventerreinen bieden cruciale kansen voor de verduurzaming van bedrijven en de samenleving. Om deze te verzilveren moet de overheid heldere doelen stellen en ondernemers ondersteuning bieden. De Rli komt met mogelijke beleidsmaatregelen om de verduurzaming van bedrijventerreinen en de ondernemingen die er zijn gevestigd, te versnellen.
Ruimte nodig voor werken en ondernemen: VNG-position paper
VNG, mei 2024
Doordat de prioriteit ligt op woningbouw is de economische functie onder druk komen te staan. Maar (ruimte voor) ondernemen en werk zijn de basis voor het verdienvermogen van ons land. De VNG benoemt in een position paper de opgaven die gemeenten zien en waar zij voor staan samen met provincies en het Rijk.
Terugkijken: activiteiten Platform31
Webinar over circulaire bedrijventerreinen: van monitoring naar uitvoering
Kennisnetwerk Regionale Economie, 8 mei 2026
Om serieuze stappen te kunnen zetten richting een circulaire economie is het noodzakelijk om bedrijventerreinen optimaal ‘circulair’ te benutten. Maar hoe zet je zoiets eigenlijk in werking? Een logische eerste stap is het verkrijgen van inzicht in de mate van (potentiële) circulariteit van een bedrijf of een bedrijventerreinterrein. Gedegen monitoring helpt bij het formuleren en evalueren van concrete doelen en ambities. Welke indicatoren zijn er, en in hoeverre zijn deze toereikend? En welke instrumenten hebben decentrale overheden tot hun beschikking om doelen en ambities in de praktijk te verwezenlijken? In dit webinar gaan we gezamenlijk op zoek naar antwoorden op bovenstaande vragen.
Webinar: Bedrijventerreinen beter benutten – de zoektocht naar meerlaagse bedrijfsruimte en makerstorens.
Kennisnetwerk Regionale Economie, 23 september 2025
In dit webinar besteden we aandacht aan een aantal pionierende projecten waarin het toch gelukt is om meerlaagse bedrijfsruimte te realiseren. We staan stil bij de knelpunten, maar zeker ook bij de kansen en oplossingsrichtingen.
Webinar: Instrumenten Omgevingswet voor Ruimte voor Economie
Kennisnetwerk Regionale Economie, 5 maart 2025
De ruimte in Nederland is schaars. Door verschillende ruimtelijke opgaven, zoals de woningbouw en energietransitie, staat ook de ruimte op bedrijventerreinen onder toenemende druk. Hoe zorgen we ervoor dat er voldoende ruimte voor economie beschikbaar blijft? En welke instrumenten biedt de omgevingswet hiervoor? In dit webinar zullen auteurs van de ‘Handreiking Ruimte voor Economie – Hoe de instrumenten uit de omgevingswet hiervoor te gebruiken’ Koos Seerden (RHO adviseurs) en Daan Hollemans (Antea Group) een presentatie geven over de handreiking.
Webinar: De woon-werkbalans in theorie en in de praktijk
Kennisnetwerk Regionale Economie, 12 februari 2025
In het Nationaal Programma Ruimte voor Economie van het ministerie van Economische Zaken is het sturen op een goede woon-werkbalans in het stedelijk gebied één van de vier actielijnen. Op 9 april 2024 vond hierover een webinar plaats met aandacht voor de aanpak van de Metropoolregio Amsterdam en de gemeente Amersfoort. Hieraan geven we dit jaar een vervolg. Hoe wordt hier in andere stedelijke gemeenten en regio’s tegenaan gekeken? En op welke manieren gaan zij hier beleidsmatig mee om?
Trendtalk | Zo geef je werken en ondernemen de ruimte in de groeiende stad
Platform31, 18 juni 2024
Nederlandse steden zoeken naar mogelijkheden om de juiste bedrijven op de juiste plek te kunnen vestigen. Het huidige financiële en juridische instrumentarium is daarvoor in de meeste gevallen ontoereikend. De provincie Utrecht en de regio Drechtsteden tonen aan dat herstructurering toch mogelijk is. Om hun aanpak ook elders in Nederland uit te rollen, is onder meer een landsdekkend revolverend investeringsbudget nodig, geïnspireerd op de impulsaanpak winkelgebieden.
Webinar: Samen Werken: Kiezen voor toekomstbestendige bedrijventerreinen
Kennisnetwerk Regionale Economie i.s.m. Raad voor de leefomgeving en infrastructuur, 16 januari 2024
In dit webinar is het eind 2023 verschenen Rli-adviesrapport gepresenteerd. Op basis van een drietal stellingen gaan de deelnemers vervolgens het gesprek aan.
Kennisnetwerk Regionale Economie
Doe mee en deel mee!
Het Kennisnetwerk Regionale Economie is een community en platform voor iedereen die werkt aan ondersteuning van het mkb en ontwikkeling van de regionale economie.