- kennisvanstadenregio
- Kennisdossiers
- Kennisdossier Economische veerkracht
- Ondernemersdienstverlening
Contact

Femke Veerman
Ondernemersdienstverlening
Kennisdossier: Economische veerkracht
Voor een weerbare, duurzame en inclusieve economie zijn adaptieve, flexibele en vindingrijke ondernemers noodzakelijk. Ondernemerschap is – naast investeren, innoveren en onderwijs – een van de vier sleutelvariabelen om te komen tot een hogere arbeidsproductiviteit.
Voor veel mkb-bedrijven is het echter niet eenvoudig om de snelle ontwikkelingen en vereisten op het gebied van digitalisering en verduurzaming bij te houden. Daarom is het van belang dat het ondersteuningsaanbod overzichtelijk en op orde is. Dit vereist nauwkeurige afstemming tussen verschillende overheidslagen, regionale instellingen, brancheorganisaties en ondernemerskringen.
Publicaties en onderzoek
Prinsjesdag 2026: de belangrijkste gevolgen voor ondernemers
Rabobank, 16 september 2026
Rabobank zet op een rij wat de plannen van het kabinet voor 2027 en 2028 betekenen voor ondernemers. De zelfstandigenaftrek daalt naar 900 euro en de startersaftrek verdwijnt vrijwel, terwijl de innovatiebox voor het mkb wordt verruimd van 25.000 naar 100.000 euro. Ook stijgen het minimumjeugdloon en de reiskostenvergoeding, komt er vanaf 2028 een verbod op nulurencontracten voor vast werk en worden concurrentiebedingen beperkt. Diverse fiscale maatregelen moeten nog door de Tweede Kamer worden goedgekeurd.
Exact MKB Barometeronderzoek 2026
Exact, 3 augustus 2026
Het Exact MKB Barometeronderzoek 2026 laat zien dat veel mkb-bedrijven positief blijven over ondernemerschap, maar tegelijkertijd te maken hebben met druk door economische ontwikkelingen, wet- en regelgeving, personeelsproblemen en administratieve lasten. Uit het onderzoek blijkt dat mkb’ers vooral inzetten op omzetgroei, kostenbeheersing, efficiëntie en het vinden en behouden van medewerkers. Automatisering en AI worden daarbij steeds belangrijker: veel bedrijven zien kansen om tijd te besparen en efficiënter te werken, maar lopen ook aan tegen gebrek aan capaciteit, budget en kennis. Het onderzoek biedt een actueel beeld van de ondersteuningsbehoeften van mkb-bedrijven rond digitalisering, personeelskrapte, financiële gezondheid en toekomstbestendig ondernemerschap.
Handleiding helpt gemeenten op weg met vraagactivatie mkb
VNG, 30 juni 2026
Hoe bereik je ondernemers die nog geen (bewuste) hulpvraag hebben, maar wel voor belangrijke keuzes staan rond digitalisering, verduurzaming, personeel of groei? Een nieuwe handleiding geeft praktische handvatten om ondernemersvragen eerder te signaleren, te verdiepen en ondernemers gericht verder te helpen. De Actieagenda mkb-dienstverlening heeft de handleiding Aan de slag met vraagactivatie in het regionale mkb-ecosysteem opgesteld.
Samen werken aan betere ondersteuning voor ondernemers in de Lifeport-regio
Lifeport-regio, 30 juni 2026
Ondernemers in Arnhem-Nijmegen hebben volop toegang tot hulp en advies, maar het aanbod is versnipperd en lastig te vinden. Binnen de Actieagenda MKB-dienstverlening bundelen gemeenten, ondernemersverenigingen en regionale partners hun krachten om ondersteuning slimmer, toegankelijker en beter verbonden te maken. Tijdens een recente bijeenkomst bleek opnieuw hoe groot de behoefte is aan overzicht, maatwerk en samenwerking én hoeveel kansen er liggen, bijvoorbeeld rond digitalisering en AI. Vanuit drie speerpunten wordt nu gewerkt aan verbetering: ondernemersvragen eerder zichtbaar maken, het aanbod vereenvoudigen en regionale samenwerking versterken.
Subsidieregeling Collectieven mkb Verduurzaming Reisgedrag (COVER)
RVO, 11 juni 2026
De Subsidieregeling Collectieven mkb Verduurzaming Reisgedrag (COVER) is voor organisaties die het mkb vertegenwoordigen. Hiermee kunt u met aangesloten werkgevers stappen zetten naar blijvend duurzaam reisgedrag van werknemers, via activiteiten naar keuze.
Kennisnetwerk Regionale Economie: vijf jaar leren en innoveren voor het mkb
Platform31, 11 juli 2025
Het Kennisnetwerk Regionale Economie (KRE) bestaat vijf jaar. Dit netwerk bundelt de denkkracht van inmiddels 2.200 beleidsmakers en uitvoerders van regionaal economisch beleid: om van elkaar te leren, vragen te stellen, praktijkvoorbeelden te delen en om samen te werken aan innovatieve oplossingen voor het mkb in de regio. We delen vijf mooie opbrengsten van afgelopen jaar.
Werken aan vraaggerichte publieke dienstverlening aan het mkb
Platform31, 12 december 2024
Samen met publieke dienstverleners en ondernemersorganisaties doken we in vier lastige thema’s in het bereiken van ondernemers, activeren en versterken van organiserend vermogen. Deze thema’s goed aanpakken levert direct winst op in mkb-dienstverlening. Deze notitie is voor publieke dienstverleners, die aan de slag willen met verbetering van hun dienstverlening en bestaat uit concrete suggesties, do’s & don’ts.
Werken aan een veerkrachtig en toekomstbestendig mkb: lessen uit zes regionale pilots
Platform31, oktober 2025
In de eerste zes regionale pilots van de Actieagenda MKB Dienstverlening werken regionale mkbdienstverleningspartners precompetitief (niet concurrerend) samen. Deze samenwerking leidde tot diverse aanpakken en innovaties die het brede mkb helpen om te investeren in de toekomst van hun onderneming. In deze publicatie lees je de belangrijkste lessen.
Webinar: West-Brabant gebruikt gesprekskaarten voor ondernemersgesprekken
Kennisnetwerk Regionale Economie, april 2025
Eén van de doelen van de Actieagenda is om ondernemers bewust te maken van de ontwikkelingen die in de komende jaren op ze afkomen. Hiervoor zijn goede gesprekken met ondernemers over de toekomst van hun bedrijf nodig. Maar hoe voer je dat gesprek? In dit webinar hoor je hoe ze dat in West-Brabant hebben aangepakt door gesprekskaarten te ontwikkelen. Deze gesprekskaarten maakte de regio samen met Avans Hogeschool. Accountmanagers en trusted advisors gebruiken de kaarten om het gesprek met ondernemers aan te gaan over de toekomst van hun bedrijf. In dit webinar uit 2025 deelt programmamanager Innovatief Ondernemen van REWIN Maarten Hoogwout de eerste inzichten.
Landschap van ondernemersdienstverlening
VNG, 2 februari 2023
Voor ondernemers zijn gemeenten het eerste aanspreekpunt. Met het programma Betere dienstverlening en regelgeving is het proces gestart om gemeenten en ondernemers hierin te ondersteunen. Het aansluitende actieprogramma dat in deze publicatie wordt besproken heeft als doel dit verder te stimuleren. Met extra aandacht om de benaderbaarheid van gemeenten, ondernemersparticipatie en regionale samenwerking verder te bevorderen en stimuleren.
De maatschappelijke waarde van het MKB
Panteia, november 2023
In het kader van de Dag van de Ondernemer op 17 november 2023 heeft MKBNederland Panteia gevraagd een onderzoek uit te voeren naar de maatschappelijke waarde van het MKB. Dit is met name gebeurd door middel van een enquête onder MKB-bedrijven. Daarbij zijn vragen gesteld met betrekking tot regionale binding, werkgelegenheid en scholing en sponsoring.
Dienstbare dienstverlening
Nederlands Comité voor Ondernemerschap, juni 2022
Het advies bevat aanbevelingen om de (semi) publieke ondersteuning van het midden- en kleinbedrijf te verbeteren.
Sterker uit de crisis. Lessen en inzichten uit interviews met gemeenten en ondernemers in coronatijd
Platform31, december 2021
Wat heeft gewerkt om ondernemers tijdens de coronacrisis te ondersteunen? En wat kunnen gemeenten, provincies, het Rijk en intermediaire organisaties doen om ondernemers te ondersteunen bij het herstel en bij de transitie naar een nieuwe economie? Het antwoord van ondernemers en gemeenten luidt: de verstevigde contacten vasthouden, structurele ondersteuning bieden en meer samenhang aanbrengen in de versnippering aan regelingen.
Corona geeft ondernemersdienstverlening een impuls
VNG, december 2020
De VNG ziet dat veel gemeenten in Nederland naar aanleiding van de coronacrisis, de ondernemersdienstverlening hebben geïntensiveerd en of verbeterd. De VNG was benieuwd wat gemeenten hebben ervaren, wat ze hebben geleerd en wat ze meenemen naar de toekomst. Dit is onderzocht onder gemeenten en ondernemersverenigingen in Nederland.
Terugkijken: activiteiten Platform31
Webinar Achterhoek Verbindt: de kracht van AI en menselijke verbinders
Kennisnetwerk Regionale Economie, 12 maart 2026
Datagedreven werken en de inzet van AI kunnen de dienstverlening aan MKB-ondernemers aanzienlijk verbeteren. Een belangrijk onderdeel hiervan is het efficiënter verbinden van ondernemers met de juiste ondersteuning. Technologie speelt hierbij een grote rol: eerder organiseerden we al een webinar over Claire Hermans, een AI-assistent die ondernemers ondersteunt. Inmiddels is er ook Tessa Verbindt, een AI-ondersteuner die ondernemers helpt sneller de juiste weg te vinden binnen regionale netwerken. In combinatie met menselijke verbinders kan dit leiden tot een snellere en gerichtere aanpak van vragen en uitdagingen van MKB’ers. Dit webinar belicht hoe deze samenwerking tussen mens en technologie in de praktijk werkt.
Lunchwebinar: Jaarbericht Staat van het MKB
Kennisnetwerk Regionale Economie, 1 december 2025
Onlangs is weer het Jaarbericht Staat van het MKB verschenen. Dit is tevens het laatste jaarbericht van het Nederlands Comité voor Ondernemershap en dus meteen een ‘eindadvies’ aan het demissionaire én het nieuwe kabinet. Het Comité constateert, niet voor het eerst, dat het niet goed gaat met de arbeidsproductiviteit. Volgens het Comité is een meer rigoureuze aanpak nodig om het verdienvermogen van het mkb te versterken. Tijdens dit lunchwebinar geeft Paul van Dijk van het Nederlands Comités voor Ondernemerschap een toelichting op het Jaarbericht en de adviezen van het Comité. Daarna gaan we hierover met Paul in gesprek en is er ruim de gelegenheid om vragen te stellen.
Webinar: Actieagenda MKB dienstverlening en Jaarbericht Staat van het MKB
Kennisnetwerk Regionale Economie, 23 november 2023
Op 23 november organiseerden wij een informatief lunchwebinar over twee documenten die op 15 november werden gepubliceerd: de Actieagenda MKB-ondernemersdienstverlening en het Jaarbericht Staat van MKB van het Nederlands Comité voor Ondernemerschap.
Webinar: Lessen van de MKB-deals en nieuw Actieprogramma MKB-ondernemersdienstverlening
Kennisnetwerk Regionale Economie, 29 juni 2023
Vanuit het MKB-actieplan van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) is de afgelopen jaren met de regio’s via MKB-deals gewerkt aan de versterking van het brede MKB. De MKB-deals komen dit jaar nu tot een afronding. Welke lessen kunnen we hieruit leren? Welke inzichten hebben de deals opgeleverd en wat kunnen we daaruit meenemen voor nieuw beleid en uitvoering?
Samen aan de slag voor een sterk herstel van de economie
Bent u actief op de ondersteuning van het mkb en stimuleren van de regionale economie? Speciaal voor partijen en professionals die daaraan bijdragen, heeft het kennisnetwerk Regionale economie een online omgeving. Hierin delen we kennis, ontmoeten we elkaar, leren we van elkaars ervaringen en kunt u deelnemen aan interessante webinars en bijeenkomsten en kunt u deelnemen aan interessante webinars en bijeenkomsten.
Neem deel aan de online omgeving kennisnetwerk Regionale economie
Impact ondernemen
Kijk ook naar het kennisdossier Impact ondernemen.
