Wat is het? Sector in beeld

Het gebrek aan een duidelijke definitie van ‘impact ondernemen’ maakt het ingewikkeld om met zekerheid iets te zeggen over de omvang van impactondernemerschap in Nederland, al is duidelijk dat die groeiende is. Volgens een recente analyse (maart 2026) van dataresearchbureau Innovatiespotter zijn er een kleine 3.000 ondernemingen die daadwerkelijk hun maatschappelijke missie centraal stellen. Dat lijkt weliswaar marginaal, maar daar staat tegenover dat 108.000 bedrijven op uiteenlopende manieren met impact ondernemen.

Social Enterprise NL, de belangenorganisatie van impact- of sociale ondernemingen, bedient in juli 2026 meer dan 475 betalende leden. Het aantal leden neemt nog altijd jaarlijks toe. In het breed erkende register van de Code Sociale Ondernemingen zijn op dat moment 111 ondernemingen geregistreerd.

Groei en continuïteit

ABN AMRO schatte in 2017 nog in dat ongeveer 90% van de impactondernemers zich in de eerste of tweede fase van ontwikkeling bevindt: een lage omzet en vrijwel geen werknemers in dienst. Inmiddels is volgens Innovatiespotter het aandeel scale-ups onder bedrijven die zich bezighouden met sociale impact bijna tien keer hoger dan gemiddeld. Ook uit de Social Enterprise Monitor 2023-2024 (148 respondenten) blijkt dat de meeste sociale ondernemingen de opstartfase zijn gepasseerd, dat ze relatief veel medewerkers hebben en dat hun omzet gemiddeld ruim € 2,2 miljoen is – waarvan het grootste deel afkomstig is uit handel. Daarnaast neemt die omzet toe en draait meer dan de helft break-even of maakt winst. Desondanks zien impactondernemingen nog veel ruimte voor verbetering, vooral ten aanzien van overheden: zo ervaren ze onder meer weinig politieke steun en zouden ze een specifieke rechtsvorm, juridische status, register of aanduiding waardevol vinden.

In de praktijk zien we dat impactondernemingen een meer dan gemiddeld lange aanloopperiode nodig hebben om een levensvatbare omzet en bedrijfsresultaat te halen. De mate waarin initiatieven worden ondersteund met subsidies, donaties, giften en sponsorgelden in aanvulling op het basis -verdienmodel, is sterk afhankelijk van de waarde die partners toekennen aan de gewenste impact. Ten opzichte van ‘gewone’ bedrijven valt wel op dat de overlevingskracht van deze nieuwe bedrijven relatief hoog is.

Continuïteit van sociale ondernemingen

In 2017 schatte ABN AMRO in dat ongeveer 90% van de ondernemers zich in de eerste of tweede fase van ontwikkeling bevindt. Deze fase wordt gekenmerkt door lage omzet en bijna geen werknemers in dienst. Uit de Social Enterprise Monitor van 2023/24 (148 sociale ondernemers vulden de vragenlijst in) blijkt echter dat sociale ondernemingen zich steeds verder hebben doorontwikkeld. Ruim 90% van de ondernemingen is de opstartfase voorbij en is ten minste in de vroege implementatie- en/of groeifase beland. Ook is de omzet gegroeid naar gemiddeld 2,2 mln. per jaar. In de praktijk zien we dat impact ondernemingen een meer dan gemiddeld lange aanloopperiode nodig hebben om een levensvatbare omzet en bedrijfsresultaat te halen. De mate waarin initiatieven worden ondersteund met subsidies, donaties, giften en sponsorgelden in aanvulling op het basis verdienmodel, is sterk afhankelijk van de waarde die partners toekennen aan de gewenste impact. Ten opzichte van ‘gewone’ bedrijven valt wel op dat de overlevingskracht van deze nieuwe bedrijven relatief hoog is. Een eerste inschatting van ABN AMRO is dat 80% van de starters na vijf jaar nog altijd actief is. Dat is een hoog percentage ten opzichte van het gemiddelde.

Werkgelegenheid

Er zijn geen recente cijfers over de totale omvang van de werkgelegenheid in de sector van impactondernemingen. Wel stelt Innovatiespotter dat het aantal banen bij bedrijven of scale-ups die zich bezighouden met sociale impact, SDG’s of duurzaamheid, bijna vijf keer hoger is dan gemiddeld. Ook onder de respondenten van de Social Enterprise Monitor 2023-2024 is de personeelsomvang aanzienlijk groter dan gemiddeld; 27,5 betaalde medewerkers, verdeeld over 18,7 fte, ten opzichte van 6 tot 7 medewerkers in het reguliere mkb.

Impact

De impact van impactondernemers varieert van arbeidsparticipatie (zoals A Beautiful Mess of Nelis Company) en voedselverspilling (Taste Before You Waste) tot invulling van de circulaire economie (zoals CupXchange). Kijkend naar de Sustainable Development Goals zien we dat impactondernemers vooral scoren op de goals ‘Waardig werk en economische groei’, ‘Ongelijkheid verminderen’, ‘Goede gezondheid en welzijn’ en ’Verantwoorde consumptie en productie’ (Social Enterprise Monitor 2023-2024). De overgrote meerderheid (83,8%) geeft aan zich op drie of meer van deze doelstellingen te richten.