Inhoud kennisdossier
Verdieping
Dit dossier is mogelijk gemaakt door G40, werkgroep Woningmarkt.

Nieuws
Kennisdossier Lokaal Woonwagenbeleid
Op deze pagina verzamelen wij relevant nieuws, opinie en publicaties over het thema woonwagenbeleid.
Externe nieuwsberichten
Woonwagenbewoners in beeld via Waarstaatjegemeente.nl
Januari 2025
Het is makkelijker geworden cijfers per gemeente in te zien over aantallen woonwagenbewoners en woonwagens. De cijfers (peiljaar 2022) zijn in te zien via waarstaatjegemeente.nl
Uitzonderingsmaatregelen voor Nederlandse woonwagenbewoners en verzet hiertegen
Binnenlands Bestuur, december 2024
Onderzoeker Dominic Teodorescu (Universiteit van Amsterdam) schrijft in een nieuwe publicatie over hoe het uitsterfbeleid van gemeenten is veranderd in uitstelbeleid. In het artikel geeft hij een korte geschiedenis van het beleid in Nederland. Hij analyseert de gebeurtenissen in een specifieke casus in Nijmegen. Tot slot geeft hij ook een beeld van hoe woonwagenbewoners (weer) invloed op (lokale) politiek uitoefenen.
Lees de publicatie (Researchgate)
Den Haag versnelt realisatie van extra woonwagenplekken
Gemeente Den Haag, 16 december 2024
De gemeente Den Haag heeft de ambitie om binnen vijf jaar de wachttijd voor een woonwagen-standplaats terug te brengen naar die voor een grondgebonden sociale huurwoning. Hiervoor zouden circa 80 nieuwe woonplekken moeten worden gecreëerd. Dat staat in de Nota Haags Woonwagenbeleid 2024.
Minister Keijzer beantwoord kamervragen over berichten over woonwagenbeleid
Tweede Kamer, 18 juli 2024
Minister Keijzer (VRO) geeft antwoord op vragen van kamerleden Zeedijk en Palmen (NSC) over recente berichten in de media rondom het toevoegen van woonwagenstandplaatsen en rechterlijke uitspraken over woonwagenwoningen.
Lancering website multimediaproject ‘Van het Kamp’
Van ’t Kamp, 1 juli 2024.
Het project van fotograaf Suzanne Valkenburg over het leven van woonwagenbewoners. Op de website vanhetkamp.nl maak je kennis met mensen die in de voor velen onzichtbare, gesloten gemeenschap leven.
Inclusiemonitor Roma en Sinti: Discriminatie Sinti en Roma weinig veranderd in afgelopen decennium
Labyrinth Onderzoek, 5 juni 2024
De Monitor Sociale Inclusie van onderzoeksinstituten Risbo en Labyrinth, in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid – het rapport van de vierde vervolgmeting – werd in juni openbaar gemaakt. Hieruit blijkt onder meer dat sinds 2013 de verschillende groepen Roma en Sinti in Nederland nog altijd discriminatie ervaren op verschillende terreinen. Zeker ook als het gaat om standplaatsenbeleid.
Rechter oordeelt dat gemeente Den Haag woonwagenbewoners discrimineert
Nu.nl, 29 mei 2024
Door niet voor genoeg standplaatsen te zorgen, discrimineert de gemeente Den Haag woonwagenbewoners. Dat oordeelde de rechtbank in Den Haag.
Nieuw onderzoeksrapport naar huisvestingsproblematiek bij woonwagenbewoners
NCDR, 8 april 2024
De nationaal coördinator tegen Racisme en Discriminatie (NCDR) heeft een verkennend onderzoek laten uitvoeren naar de voortdurende huisvestingsproblematiek in Nederland van mensen die in woonwagens wonen. Zij doen naar aanleiding van de verkenning 7 aanbevelingen, die dienen bij te dragen aan daadwerkelijk inclusief en waardig woonwagenbeleid.
De woonwagenwoning: het Eindhovense antwoord op woningnood bij woonwagenbewoners
27 maart 2024
Om het hoofd te bieden aan de woningnood onder woonwagenbewoners leverde woningcorporatie Wooninc. in Eindhoven in 2023 de eerste all-electric woonwagenwoningen op. Deze voldoen aan alle bouwnormen en nemen minder plek in dan de ‘doorsnee’ woonwagen. Het resultaat: meer woonruimte op de schaarse beschikbare ruimte in deze regio. Deze oplossing kwam tot stand door samenwerking met lokale vertegenwoordigers van woonwagenbewoners en de gemeente.
Woonwagens realiseren binnen een gebiedsontwikkeling: de Reevedelta in Kampen
25 oktober 2023
Door plaats voor woonwagens te maken binnen nieuwbouwplannen speelt de gemeente Kampen in op de nijpende behoefte van woonwagenbewoners. René Penning, Jolanda den Haan en Julian Aarten van gemeente Kampen delen met Platform31 hoe het meenemen van standplaatsen in een gebiedsontwikkeling hen helpt om een inhaalslag te maken.
Herhaalmeting woonbehoefte woonwagenbewoners
Binnenlands Bestuur, 24 oktober 2023
Uit de herhaalmeting die minister Hugo de Jonge heeft laten uitvoeren en naar de Tweede Kamer stuurde blijkt dat er nog veel moet gebeuren om in de grote woonbehoefte onder woonwagenbewoners te voorzien.
Zie: Kamerbrief over 2e Herhaalmeting Woonwagenstandplaatsen in Nederland (23 oktober 2023)
Door hogere NHG grens kunnen woonwagenbewoners een hypotheek krijgen
VNG, 1 juni 2023
Gemeente Land van Cuijk vraagt de VNG om met de minister te zorgen voor hogere NHG grens. Zo willen zij dat het weer mogelijk wordt voor woonwagenbewoners om een hypotheek te krijgen voor een koop-woonwagen en -standplaats. De kosten van een nieuwe woonwagen die aan alle normen voldoet is meestal veel duurder dan de NHG-grens. Daar komen kosten voor de standplaats nog bij. Daarvoor zal de minister ook in gesprek moeten met financiële instellingen om de mogelijkheden voor woonwagenbewoners te verruimen en belemmeringen weg te nemen.
Lees de motie van Land van Cuijk aan de VNG
Nieuwe woningen en woonwagenstandplaatsen op bijzondere locatie in Goor
RTV Oost, maart 2023
Hoe woonwagenstandplaatsen worden toegevoegd binnen nieuwbouwprojecten.
Woonwagenbeleid moet weer op de politieke agenda
Sociale Vraagstukken, 8 november 2022
Een ongekende wooncrisis houdt velen in z’n greep. Een groep die al decennia met een wooncrisis wordt geconfronteerd en snakt naar perspectief, zijn de woonwagenbewoners. Universitair docent Dominic Teodorescu geeft drie lessen die inclusief woonwagenbeleid kunnen ondersteunen.
Nieuws van Platform31
Woonwagens realiseren binnen een gebiedsontwikkeling: de Reevedelta in Kampen
25 oktober 2023
Door plaats voor woonwagens te maken binnen nieuwbouwplannen speelt de gemeente Kampen in op de nijpende behoefte van woonwagenbewoners. René Penning, Jolanda den Haan en Julian Aarten van gemeente Kampen delen met Platform31 hoe het meenemen van standplaatsen in een gebiedsontwikkeling hen helpt om een inhaalslag te maken.
Woonwagenwachtlijsten: naar een transparant toewijzingsbeleid
24 oktober 2023
De wachttijd voor een woonwagen of standplaats is vaak nog vele malen hoger dan voor een ‘reguliere’ sociale huurwoning. Het belang van een transparante toewijzing om woonwagenzoekenden zo eerlijk mogelijk aan woonruimte te helpen, neemt toe. Ook zijn er wettelijke richtlijnen om rekening mee te houden. In dit artikel schetsen we hoe de toewijzing van (huur)standplaatsen aan woonwagenbewoners anno 2023 gebeurt. We gaan in op de verschillende loketten waar woonwagenbewoners zich inschrijven, de voorrangsregelingen, en op toewijzing in regionaal verband, via het regionale woonruimteverdeelsysteem.
Op zoek naar alternatieven om de realisatie van woonwagenlocaties te versnellen
13 februari 2023
Het realiseren van nieuwe reguliere standplaatsen en woonwagens voor woonwagenbewoners is om tal van redenen lastig, zo ervaren gemeenten en corporaties. Daarom experimenteren verschillende gemeenten met vernieuwende aanpakken die de realisatie van nieuwe standplaatsen kunnen complementeren.
Meer regie nodig op realiseren extra standplaatsen?
23 november 2022
Opinie (Frank Dirks, Platform31). De gerechtelijke uitspraak, dat woonwagenbewoners – in gelijke mate als andere woningzoekenden – recht op wonen hebben, in een woonvorm die aansluit bij hun cultuur, ligt er al lang. Hoe breng je dat in de praktijk? Gemeenten (en woningcorporaties) zijn sinds 2018 aan zet om extra standplaatsen te creëren. En gemeenten zetten ook stappen. De bouw van extra standplaatsen vordert tegelijkertijd maar langzaam. De specifieke woonbehoefte en woonopgave van de woonwagenbewoners vraagt om extra aandacht. Kan gerichte regie bijdragen aan het realiseren en versnellen van extra standplaatsen?
Kleine uitbreidingen op woonwagenlocaties helpen ook!
16 november 2022
Vier jaar na de invoering van het landelijk beleidskader gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid hebben veel gemeenten een (nieuw) woonwagenbeleid vastgesteld of staan zij op het punt dit te doen. Wel worstelen zij met de realisatie van nieuwe standplaatsen door hoge (grondstof)prijzen, ruimtegebrek, politieke dilemma’s en lange procedures. Groningen, Weert, Land van Cuijk en een aantal andere gemeenten focussen zich daarom eerst op de uitbreiding van bestaande en/of oude locaties met een klein aantal plekken.
Samen lerend onderweg naar nieuwe woonwagenstandplaatsen in Oss
21 juli 2022
In 2014 tikte het College voor de Rechten van de Mens de gemeente Oss op de vingers: het uitsterfbeleid tast de kern van de woonwagencultuur aan en is daarmee discriminerend. Eind juni 2022 werd de eerste van de acht nieuwe duurzame woonwagens (terug)geplaatst op een oude woonwagenlocatie aan de Brasem. Wat moest er gebeuren om van afbouw- naar opbouwbeleid te komen? En hoe realiseer je vervolgens daadwerkelijk nieuwe standplaatsen? Daarover ging het gesprek met Mart van Lieshout (beleidsadviseur wonen, gemeente Oss) en Frits Vogels (beleidsmedewerker, BrabantWonen).
Op weg naar meer standplaatsen voor woonwagens
21 maart 2022
De afgelopen jaren hebben woonwagenbewoners in Nederland gestreden voor de erkenning van hun rechten. Hierdoor komt hun positie stap voor stap terug op de politieke agenda. Dit gaat volgens veel bewoners nog steeds niet snel genoeg, maar in vergelijking met een aantal jaren geleden zijn er duidelijk stappen voorwaarts zichtbaar. Het landelijke beleidskader (2018) helpt gemeenten stappen te zetten richting een rechtvaardig lokaal woonwagenbeleid en stimuleert hen commitment te leveren op de realisatie van nieuwe standplaatsen. Veel gemeenten staan op het punt een nieuw beleidskader vast te stellen of hebben dit zojuist gedaan. In dit artikel laten we zien hoe gemeenten van beleid naar uitvoering gaan. Dit blijkt in de praktijk allerminst eenvoudig, zoals ook is terug te zien in het aantal daadwerkelijk gerealiseerde nieuwe standplaatsen. We analyseren niet alleen wat wél werkt, maar duiden ook waar gemeenten nog tegenaan lopen.
Documentaire ‘Wonen is bijzonder’
25 november 2021
De realisatie van nieuwe woonwagenstandplaatsen verloopt moeizaam. De documentaire maakt inzichtelijk wat er lastig aan is en wat de kansen en oplossingsrichtingen zijn. De documentaire laat op beeldende wijze de diversiteit onder woonwagenbewoners zien en vergroot daarmee de erkenning en bewustwording rondom de woonwagencultuur. Maar ook in beleid en regelgeving hoort deze manier van samen wonen, leven, werken en reizen de erkenning te krijgen die ze mensenrechtelijk verdient.
Realisatie woonwagenstandplaatsen: tips en adviezen voor beleid en praktijk
21 juli 2021
Binnen het Kennis- en leerprogramma Lokaal Woonwagenbeleid brachten we naast publicaties en artikelen over de resultaten en bevindingen, ook een reeks van audiovisuele producties tot stand. Vanuit verschillende perspectieven bespreken we enkele belangrijke thema’s, en hete hangijzers bij de realisatie van nieuwe woonwagenstandplaatsen.
Woonwagenbewoners, cultuur, beleid en mensenrechtelijk kader
2 juni 2021
Binnen het Kennis- en leerprogramma Lokaal woonwagenbeleid maken we naast publicaties en artikelen over de resultaten en bevindingen, ook een reeks van audiovisuele producties. Vanuit verschillende perspectieven bespreken we enkele belangrijke thema’s, en hete hangijzers bij de realisatie van nieuwe woonwagenstandplaatsen.
Woonwagenbeleid: tijd voor een brede denkomslag
9 juli 2020
Opinie (David Louwerse). De Nederlandse woonwagenbewoners strijden met succes voor hun rechten. Na een lange juridische strijd staat hun positie op de politieke agenda. De landelijke overheid bracht in 2018 een beleidskader uit dat gemeenten bouwstenen aanreikt voor het lokale woonwagenbeleid. De belangrijkste oproep in het beleidskader is dat er meer standplaatsen bij moeten komen, omdat woonwagenbewoners recht hebben te leven in overeenstemming met hun culturele identiteit en de overheid verplicht is dit te beschermen en faciliteren. Het huidige tekort aan standplaatsen druist in tegen de rechten van deze groep.
Onderweg naar nieuwe woonwagenstandplaatsen
28 mei 2020
Hoe ontwikkel je een nieuw, mensenrechten-proof lokaal woonwagen- en standplaatsenbeleid? Hoe zorg je voor actieve betrokkenheid van woonwagenbewoners bij het gezamenlijk opstellen van de gemeentelijke woonvisie? En wat is er nodig in de samenwerking met woningcorporaties en andere partners voor het daadwerkelijk realiseren van nieuwe standplaatsen? In de Community of Practice (CoP) Lokaal Woonwagenbeleid dachten veertig deelnemende gemeenten en samenwerkingspartners tijdens acht bijeenkomsten na over deze vragen. Dat leverde een praktische vertaling op voor het nieuwe gemeentelijk woonwagenbeleid. In dit artikel delen we de belangrijkste lessen en inzichten.
Normaal omgaan met bijzondere dingen
28 mei 2020
Opinie (Jack van der Bent, gemeente Eindhoven). Vergis je niet. Ik twijfel niet aan het nut van mijn werk en mijn rol bij de gemeente Eindhoven op dit moment. Maar dit werk bestaat, omdat we woonwagenbewoners, hun manier van wonen en hun cultuur systematisch van ons vervreemd hebben.
Omdenken en doen: gemeenten gaan voor mensenrechten-proof woonwagenbeleid
9 januari 2020
In navolging van het nieuwe landelijke Beleidskader, zijn gemeenten op weg naar nieuw woonwagen- en standplaatsenbeleid dat past binnen de mensenrechtelijke kaders. De basis voor dit nieuwe mensenrechten-proof woonwagenbeleid is dat recht dient te worden gedaan aan de culturele identiteit van woonwagenbewoners. Deze identiteit wordt onder meer uitgedrukt door het leven in een woonwagen. De gemeenten staan voor de opgave om het beleidskader te implementeren. Een aantal gemeenten ging aan de slag met de woonbehoefte-inventarisatie, de bewonersparticipatie en- vertegenwoordiging, toewijzingscriteria en uitbreidingslocaties voor standplaatsen. Toch zijn er ook vragen en zijn er veel gemeenten die nog geen start hebben gemaakt.
Samen aan de slag met uw lokale woonwagen- en standplaatsenbeleid
28 juni 2019
|
2019 wordt een bepalend jaar voor het huisvestingsbeleid voor woonwagenbewoners. Het nieuwe Beleidskader gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid zet gemeenten aan het werk om met een nieuw mensenrechten-proof visie- beleidsstuk over het woonwagenbeleid te komen en in de woonbehoefte van woonwagenbewoners te voorzien. Maar hoe krijgen zij de vraag naar standplaatsen in beeld en wanneer is aan het beleidskader voldaan? Platform31 start met een kennis- en leerprogramma dat gemeenten voedt met kennis en best practices en de mogelijkheid biedt tot uitwisseling en samen leren. Daarbij zijn ook andere lokale stakeholders betrokken, zoals corporaties en woonwagenbewoners zelf.
Kijk voor actuele berichten over lokaal woonwagenbeleid op de website van Platform31.
Uitgelicht: Van het Kamp
Jarenlang maakte fotograaf Suzanne Valkenburg foto’s van het leven achter de soms hoge muren die de hechte gemeenschappen afzonderen van de rest van hun wijk. ‘Van het kamp’ is een multimediaproject waarin een portret geschetst wordt van de onzichtbare, gesloten gemeenschap van woonwagenbewoners in kleurrijke foto’s, teksten, podcasts en persoonlijke familie (archief) foto’s.
Een aanrader!
Bezoek de website op vanhetkamp.nl
Deel deze pagina